و زلزلههاى متواتر كه در شيراز مىشود رو به انهدام نهاده است « 1 » .
اتابك ابش سلغرى قدرى بر بناى عمرو ليث افزوده سلطان ابراهيم ميرزا ابن شاهرخ ميرزا به مرمت آن پرداخته . بعدها نيز مكرر تعمير شده ولى باز زلزلهها آن را خراب دارد .
جامع جديد شيراز معروف به مسجد نو مىباشد . اين مسجد از ابنيهء اتابك سعد بن زنگى است كه در پانصد و نود هفت متقلد حكمرانى فارس شده و در ششصد و پانزده اين جامع را بنا كرده اما از بناى اتابكى جز يك طاق عالى چيزى باقى نمانده و مابقى خراب شده و صادق خان زند تجديد عمارت آن نموده است و دو شبستان كه در اين مسجد بنا شده يكى را بانى صادق خان زند و ديگرى را به حكم مرحوم فريدون ميرزاى فرمانفرما ساختهاند . در بيست و هفت سال قبل ، حاجى ميرزا على اكبر خان قوام - الملك شيرازى اين عمارت را تجديد كرد و فى الحقيقه در كمال خوبى بساخت . الحق اين مسجد نيز در وسعت و روح و صفا و حسن بنا و عمارت و لطف مقام امتيازى تمام دارد . به موجب مسطورات وصاف به حكم اتابك سعد ، در درب مسجد ، چاربازارى بسيار خوب بنا نمودند . ولى آن وضع به كلى تغيير كرده است .
جامع ديگر مسجد وكيل است كه بعد از هزار و صد و هشتاد هجرى كريم خان زند بنا كرده . ابنيهء كريم خان عموما و اين مسجد خصوصا قابل هرگونه وصف و توصيف است . مقصوره كه در سمت جنوب واقع است داراى چهل و هشت ستون سنگى يكپارچه است كه مطرح و مطمح ابصار و انظار است . قطعات سنگهاى بزرگ مرمر كه در ازارهها و ساير مواضع اين مسجد به كار رفته همه قابل تماشا و ذكر است . در وسط درياچه آب بسيار ممتازى دارد . در جنب مسجد ، كريم خان بناى مدرسهاى نهاده ولى تمام نشده و منهدم گرديد . در جنوب شرقى مسجد چاربازارى ساخته كه به رزانت و متانت و رفعت معروف است و در جنب غربى مسجد حمامى
هامش
( 1 ) - ابتداى حكمرانى عمرو ليث دويست و شصت و پنج يا شصت و شش هجرى بوده و زياده از بيست سال حكمرانى نموده . در مدت حكمرانى او اين مسجد ساخته شده است ( ا ع ) .