تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 553

مساهمون:

ص٥٥٣
از به دو سلطنت و بعد از جلوس ابد مأنوس اعلى حضرت اقدس شاهنشاه جم‌جاه روحنا فداه مىباشد و بدين واسطه در اين عهد ابد مهد شهر منظم و رعايا از هرگونه فتنه از قبيل دزدى و شرارت جهال و غيره محفوظ و آسوده‌اند . سقف بازار تبريز تا چند سال قبل اكثر بلكه تماما تيرپوش بود و بدين جهت گاهى كه صاحبان دكاكين غفلت مىكردند يانقينى حادث مىشد و آتش مىگرفت . هر سال مبلغى به اين جهت متضرر مىشدند . در چهار پنج سال قبل به حكم نواب و الا شاهزاده مؤيد الدوله « 2 » بيشتر از سقفهاى تيرپوش را طاق‌پوش كرده‌اند و قليلى از آن به حالت اوليه باقى است و از اين جهت كمال آسودگى را حاصل نموده‌اند . كاروانسراهاى دو طبقهء بزرگ به انضمام تيمچه‌ها و دالانها كه همه مملو از مال التجاره است تقريبا چهل و پنج باب مىشود و دكاكين واقعه در بازار قريب به پنج هزار باب و نزديك هزار و پانصد باب دكان هم در گذرهاى محلات و در دروازه‌ها ساخته و همه روزه بر تعداد آن مىافزايد . ولى در ايام شاردن مسافر سابق الذكر مطابق نگارش او در اين شهر پانزده هزار باب دكاكين بوده است . چنان‌كه شمارهء كاروانسراهاى واقعه در بيرون شهر نيز سيصد باب بوده . ولى حالا در اطراف قلعه صد باب كاروانسرا احداث كرده‌اند . از سكنهء شهر قريب چهارصد خانه‌وار ارامنه مىباشند كه بعضى از آنها تبعهء خارجه و برخى ديگر رعيت داخله هستند و كسب و صنعت آنها تجارت و خرازى و زرگرى و چخماق‌سازى
هامش
( 2 ) - طهماسب ميرزا مؤيد الدوله پسر دوم محمد على ميرزا دولتشاه داماد عباس ميرزا ، وى سالها در ولايات و ايالات ايران مثل كاشان و همدان و كرمان و فارس حكومت داشت . وى اولين شاهزادهء بزرگى است كه حاضر شد به عنوان وزير ، پيشكارى وليعهد ( مظفر الدين ميرزا ) را بپذيرد . وى در سال 1297 درگذشت . طهماسب ميرزا شعر مىگفت و « سرور » تخلص مىكرد در علم فقه نيردستى تمام داشت و كتابى در اين علم نوشته به نام « فقه مؤيدى » . او بسيار متكبر و متفرعن بود و در اين صفت زشت مشهور بلكه ضرب المثل . شرح حال وى به قلم و انشاى خودش در پايان اين كتاب ضميمه شده است و در تاريخ تبريز نادر ميرزا و شرح حال رجال ايران ( ج 2 ص 199 و 200 ) و حديقة الشعراى سيد احمد جهرمى ديوان بيگى تحت عنوان « سرور قاجار » شرح حالش هست .