تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرآة البلدان ( فارسى ) — صفحة 491

مساهمون:

ص٤٩١
مغربى بهبهان بوده . عمارت حاكم‌نشين بهبهان بسيار عالى و وسيع و در نقطهء شمال مشرقى شهر واقع شده . جمعيت حاليهء شهر بهبهان ده هزار نفر مىباشد . مسافت بهبهان تا شيراز صد و پنجاه و سه ميل انگليسى كه هر ميلى هزار و پانصد ذرع است مىباشد . تنگ تكاب كه موميائى از آن حاصل مىشود در يك فرسنگى بهبهان و تفصيل موميائى آن در ارجان مسطور شد . ميانهء بهبهان و رامهرمز درهء بسيار سخت و كتل غريبى است . در تاريخ اسكندر شرحى در باب اين دره نوشته شده كه ما آن را بعينه در اينجا درج مىنمائيم : « يونانيها اين دره را درهء اوكسين مىناميده‌اند . مارىتس كه از اقوام دارا و يكى از سردارهاى او بود و قشون زيادى در تحت رياست و سردارى خود داشت مأمور به حراست اين دژ گرديد . اسكندر وقتى كه به دهنهء اين دره رسيد متحير ماند كه چگونه از اين دره عبور كند ؟ بعد از توقف چند روز ، يكى از اهالى آنجا خدمت اسكندر آمده معروض داشت اگر به من امان دهى و جايزه نيز عطا كنى از بىراهه مىتوانم دسته‌اى از قشون ترا بالاى كوه برده در محلى آنها را جاى دهم كه مشرف به مستحفظين دره شوند . بالاخره قرار اين شد كه در ساعت معين بعد از آن‌كه قسمتى از قشون با آن بلد به كوه رفتند و به مستحفظين قلعه حمله آوردند اسكندر از دهنهء دره وارد شود . حسب المقرر معمول افتاد و اسكندر قشون خود را از دره عبور داده وارد ارجان شد » . در اواسط سنهء هفتصد و نود و پنج هجرى امير تيمور از راه لرستان و خوزستان به بهبهان رسيد . آنجا شنيد كه آل مظفر در قلعه سفيد - كه يكى از قلاع مستحكمهء فارس است - قشونى جمع كرده كه راه عبور او را به‌سمت شيراز سد نمايند . امير تيمور بر ايشان تاخت و به قهر و غلبه اين قلعه را گرفت . اما سابقا حصانت و استحكام اين قلعه به درجه‌اى بود كه رستم با كمال شجاعت در زمان منوچهر آن را به غلبه نتوانست گرفت و بعد از چند ماه محاصره و عاجز ماندن از نيل مقصود شنيد نمك در قلعه كم شده چندين تن از لشكريان خود را در جوال كرده به اسم اين كه نمك است وقت غروب آفتابى وارد قلعه كرده پس از ورود ، ايشان از جوال بيرون آمده تا صبح با اهالى قلعه جنگ كردند و به ايشان فايق و به اين تدبير اين قلعه او را مفتوح شد و خزاين زياد كه در قلعه بود