و مسافت آن تا هرات ده فرسخ است . وقتى كه نيشابور به هرات مىرفتم آن را از دور ديدم . ابو الفضل دباغ هروى بوشنج را هجو كرده گويد :
اذا سقى الله ارض منزله * فلا سقى الله ارض بوشنج
كانها فى اشتباك بقعتها * اخربها الله نطع شطرنج
قد مليت فاجرا و فاجرة * اكرم منهم خوولة الزنج
كان اصواتهم اذا نطقوا * صوت قديدس فى الفرج
خلق كثيرى از اهل علم منسوب به بوشنج مىباشند .
صاحب آثار الاول گويد بوشنج شهرى است از شهرهاى حضرت سليمان عليه السلام . مياه و اشجار و باغات آن زياد است .
حمد الله مستوفى گويد بوشنج از اقليم چهارم و شهرى كوچك و ولاياتى بسيار از توابع آن است : قصاب ، كوسوى ، خسروگرد و روح داخل آن ولايت است و مواضع معتبر دارد و باغات بسيار و انگور و خربزه و ميوهاش نيكو مىباشد . چنانكه گفتهاند صد و چند نوع انگور دارد . آسياهاى آن همه بر باد مىگردد و فرعون معاصر حضرت موسى عليه السلام كه در مصر بوده مىگويند از اينجاست و هامان هم كه وزير اوست هم از اينجاست و گويند كه جاماسب حكيم در كوسوى مدفون است .
بوشهر :
اعظم بنادر خليج فارس و در انتهاى شمالى شبه جزيرهاى واقع شده كه طول آن شبه جزيره سه فرسخ و عرض آن منتهى يك فرسخ و سمت غربى آن محدود به درياست . انتهاى اين شبه جزيره كه بوشهر است در طرف دريا واقع شده . در سمت شرقى به واسطهء زبانهء زمين كه پيش آمده خليج عريضى عميق تشكيل يافته . سه طرف بوشهر درياست . سمت جنوبش خشكى است . در اين سمت جنوب ديوارى از چينه ساخته شده از دريا كه شخص با كشتى بهطرف بوشهر مىآيد ، شهر بوشهر به واسطهء بادگيرهاى بلندى كه در خانهها هست منظر و نماى غريبى دارد . هنگام انقلاب دريا و طوفانى خاصه وقت وزيدن بادى كه از نقطهء شمال مغربى مىوزد ، كشتيهائى كه در لنگرگاه بوشهر توقف دارند لابد بايد زنجير لنگرها را پاره كنند و به جزيرهء خارك رفته در آنجا پناهگاهى بجويند .