تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فتحنامه سند ( چچ نامه ) ( فارسى ) — صفحة 255

مساهمون:

ص٢٥٥
المعروف بمهران السند فى مدينة شاكره من أعمال المنصورة فى البحر الهندى ، و ذلك على مقدار يومين من مدينة الديبل » . پس بر وفق مسعودى در ميان ديبل و مصب مهران مسافت دو روزه يا بر وفق البيرونى دوازده فرسنگ بوده . لهذا اگر شاكره ( حالا ميرپور شاكره ) را با لاهرى بندر مشخّص كنيم ، تعيين موقع ديبل خيلى سهل مىشود . چونكه فاصله به خط مستقيم در ميان ساكره و گسرى بندر تقريبا دوازده فرسنگ يا 36 ميل مىشود ، بايد محل بندر ديبل را همين جا فرض كنيم . اليت (
Elliot
) نيز موقع ديبل را نزديك كراچى قرار داده است ، اگر چه او دلايل ديگر پيش آورده . در ميان گسرى بندر و كلفتن (
Clifton
) مقبره ايست باسم مقبرهء عبد اللّه شاه كه عامّه گويند با لشكر اسلام براى فتح سند آمده بود . همانا آن قبر عبيد اللّه بن نبهان است كه حجاج او را قبل از بديل بن طهفه براى تسخير ديبل فرستاده بود ( بلاذرى ، فتوح البلدان ، صص 435 - 436 ) . اينست خلاصهء كلام ما . نويسندگان اروپى به ظن خود تخمين زده‌اند . هيگ موقع ديبل را بخرابه‌هاى كاكَرْ بكيره نزديك ميرپور ساكره قرار داده است ( كتاب مذكور بالا ، صص 46 - 47 ) . امّا احتمال قويست كه اين جايگاه لاهرى بندر بوده . و راوَرْتى (
Mihran of Sind
، حاشيه 315 صص 317 - 323 ) آن را در نزديكى پير پتهه نهاده است ، و درين نظريه با صاحب تحفة الكرام مطابقت دارد ، زيرا كه او شيخ پتهه را در دو سه جا ( ج 3 ، ص 247 ، 252 ) « ديولى » خوانده است ، و در صفحه 254 گويد كه « مخفى نماند كه بندر لاهرى كه در قديم زمان به بندر ديبل اشتهار داشته غريب شهرى مسكن اشراف كرام و افاضل ايام بوده . اكنون از چند سال [ يعنى قبل از 1181 ه سن تأليف تحفة الكرام ] بسبب حوادث دار معه ديار معدوم ، و تتمه آباديش منتقل زمين محاذى دهاراجه است » .