سه روز گذشته در مساعد و مناسب بودن نبودن با طبع و مزاج خود نمايد و بطور قطع كه با همان به سهولت ميتواند ، با اقدام به ضد كه گفته شد ، يعنى در يبوستها ، خوردن ملين و نرم و رقيق و در سردىها گرمى و در گرمىها سردى و رطوبتى خوردن و هرچه را به خلاف ، رفع عارضه بكند ، و اين سفارش كه مادر جميع بيمارىها را يبوست مزاج دانسته ، ساعى اعتدال مزاج بوده پيش از هر كار ، نظر به مزاج بكند .
دستوراتى از طب قديم « 1 »
با فوايد زير از طب يوسفى به زبان شعر كه جهت علاقهمندان به اين گونه كلام ميآوريم :
غرض از علم طب
غرض از طب دو چيز آمده است * بشنو از يوسفى بسمع رضا
حفظ صحت يكى از آن باشد * و اندگر دفع علت مرضا
دستور معالجه
ياد گير از من اى كه ميخواهى * كه كنى در علاج نشو و نما
دفع هر علتى به ضد ميكن * حفظ صحت به مِثل ميفرما
ضد آن كه شرح داده شد و « مثل » اينكه از هرچه فايده ديد ادامه بدهد .
طبايع اخلاط چهارگانه
خلط چار است و يك از آن خون است * كه بُوَد گرم و تر بسان هوا
هامش
( 1 ) . در تنظيم اين قسمت ، از كتاب « طب يوسفى » استفاده شده است .