چهل و يك را ( ردا ) كه چون عدد ( غ ) هزار بود و عدد ( ر ) دويست و عدد ( س ) شصت منظور اول و به همين كيفيت كلمهى ثانى ( ردا ) اعداد حروف آن را مىرساند و اين بيانى بود كه غالبا در اعداد تقاويم به كار ميآمد كه چون ، مثلا ميخواستند 21 بنويسند بجايش ( كا ) ميگذاشتند و 29 را ( كط ) كه كافش عدد بيست و طايش عدد 9 داشت و از همين جايگزينى اعداد بجاى حروف بود كه امكان ميداد سطرى را در كلمهاى كوتاه نموده ، مطلب يك صفحهاى را در بيتى به ذهن بدهند ، به همانگونه كه بيت فوق الذكر در مضمون « لا ولا ، لب . . . » تعداد روزهاى بروج دوازدهگانه نشان داده شد كه براى روشن شدن بهتر بيت در بالا آورده را مثل قرار بدهيم : با دو ( لا ) شروع شده كه ( ل ) آن داراى عدد 30 و ( الف ) آن يك كه 31 روز و ( لا ) ى دومش به همان عدد . پس ماه اول و دوم سال سى و يك روز و پس از آن ( لب ) ميآيد ، كه ( ل ) آن 30 و ( ب ) ى آن 2 ، جمعش سى و دو . پس ماه سوم سى و دو روز و به همين حساب ماه دوم آن نيز ، دو ماهش سى و يك روز و ماه سومش سى و دو روز ، كه فروردين و ارديبهشت و تير و مرداد سى و يك روز و خرداد و شهريور سى و دو روز معلوم شده بود .
شش ماه دوم ( كط - لل ) و ( لل - كط ) آورده شده كه ( ك ) كط 20 و ( ط ) 9 ، جمعش 29 و للها هر ( ل ) آن 30 و ( كط ) آن 29 ، كه ماه اول و آخر آن 29 روز و چهار ماه وسط هريك 30 روز شناخته شده بود . و به همين صورت ماده تاريخها تنظيم و استخراج ميشدند .
پس اعداد دوازده برج فارسى به همين محاسبه به حساب ميآمد تا عهد سلطنت پهلوى كه آن را جهت سهولت امر و حضور ذهن به اين صورت بهم ريخته در تقاويم آوردند كه شش ماه اول سال را سى و يك روز نوشتند و پنج ماه دوم را سى روز و اسفند را بيست و نه روز كه هنوز برجا مىباشد .
طهران قديم ( فارسى ) — صفحة 50
مساهمون: جعفر شهرى باف
ص٥٠