تخطي إلى المحتوى الرئيسي

طهران قديم ( فارسى ) — صفحة 201

مساهمون:

ص٢٠١
اجاق‌بندىهايش صورت ميگرفت از دو جهت يكى آنكه اولين پخت و پز در آن وليمه‌ى خانه و طبخ خوشى و شادى و سور و سرور بشود و ديگر جايزه و خلعت و انعام معمار و بنا كه با اتمام مطبخ و اكمال آخرين اجاق به آنها تعلق ميگرفت . و اما اجاق فقط در دو جهت يعنى در طرف مشرق و مغرب قرار ميگرفت و در جهت شمال و جنوب ممنوع و مكروه بود كه در ساخت و ساز و اجاق‌بندى آن مطمح نظر قرار ميگرفت از آنجا كه اجاق سمت جنوب آتشكده‌ها و آتش‌پرستى و دين زرتشت را تجديد ميكرد و اجاق سمت شمال ، آشپز در جلو آن پشت به قبله قرار گرفته ، بىادبى به خانهء خدا و خالق نعمتها نموده ، كفران نعمت مينمود و اين بود كه اجاق يا سمت شرق يا طرف غرب ساخته ميشد و از ميان اين دو جهت باز طرف شرق كه آشپز رو به اجاق مينشست هميشه روشن و خانه‌ى صاحبش پربركت ميگرديد ! همچنانكه مستراحها از جهت رعايت حرمت قبله شرق و غربى ساخته شده دستور نشيمنش پشت به مغرب دستور آمده بود .

ديگر ابنيه

بعد از قصور و عمارات گذشته ساختمانهاى متوسطين و خانه‌هاى طبقات پائين جلب‌نظر مينمود كه ناگهان با اختلافاتى فاحش تغيير قيافه و كيفيت داده ، بدون هيچگونه مشابهت با خانه‌هاى آنان محدود به يك اطاق ( سه‌درى ) يا ( پنج‌درى ) بنام مهمانخانه و سه چهار اطاق سه در چهار ( نشيمن ) به نسبت حاجت ميگرديد . اين خانه‌ها بطور كلى در زمينهاى مربع ساخته ميشدند كه زمين كشيده يعنى مستطيل و دراز ، نامرغوب ميآمد ، از آنجا كه اطاقها در اطراف قرار گرفته صحن حياط بايد مربع بوده ، حوض در وسط و باغچه‌ها يك اندازه در چهار طرف حوض قرار بگيرد ، و نظر ديگر تا از اشراف و ديدگاه همسايه‌ها در امان بماند تنها زمين مربع بود كه ميتوانست داراى اين خواص بوده امكان ساختمان چهار