قبور شرقى غربى را پيروان كيش زرتشت كه به دين اسلام گرويده بودند بوجود آورده باشند و قبور شمالى جنوبى را پيروان ساير اديان كه در سيراف بودهاند و مسلمان شدهاند بوجود آورده باشند .
2 - مسلمانانى كه در قرون دوم و سوم و چهارم هجرى در سيراف مىزيستند چون تازه به كيش اسلام گرويده بودند و هنوز با قوانين اسلام به خوبى آشنا نشده و گذشته از آن هنوز آداب و رسوم و عادات كيش قبلى خود را فراموش نكرده بودند و مسلما آب - آتش - باد و خاك را هنوز چهار عنصر مقدس ميدانستند . از اينرو است كه مبادا خاك زمين قبر آلوده شود قشرى گچ روى كف قبر ريخته و جسد را داخل آن گذاشتهاند و باز براى اينكه خاك آلوده نشود قشر ديگرى از گچ هم روى جسد ريخته و سپس خاك را روى گچ ريخته و قبر را پر كردهاند .
بعبارت ديگر مىتوان گفت با وجود قبول دين مبين اسلام و پيروى از آن در چگونگى دفن اموات هنوز تحت نفوذ كيش قبلى خود باقى مانده بودند و يا بخاطر احترام به اجداد و پيران فاميل خود مرده را روى زمين نمىخوابانيدند تا مبادا كمحرمتى به خاك شده باشد . البته اين موضوع در همهء قبور عموميت ندارد و تا آن جائى كه اين حفارى نشان داد مختص به همين نوع قبور از كارگاه 2 مىباشد ( فقط سه قبر از آنها حفارى شده ) اين دو نظريه كه شايد هر دو و يا يكى از آنها درستتر و به حقيقت نيز نزديكتر باشد بخاطرم رسيد و چنان كه با استاد بزرگوار آقاى سيد محمد تقى مصطفوى هم در اينباره گفتگو كردم و نظر ايشان را پرسيدم ، امكان صحيح بودن هر دو نظريه را تائيد فرمودند و بنابراين كمتر ميتوان در درستى آنها ترديد داشت .
سيراف ( بندر طاهرى ) ( فارسى ) — صفحة 182
مساهمون: غلامرضا معصومى
ص١٨٢