و موقعيت خاص و ممتاز اين منطقه در لايههاى رسوبى و فشرده دوران دوم زمينشناسى اطاقها - انبارها - آغلها - آشپزخانه - كوچه - حمام - آتشگاه و بعد در دوران اسلامى تكايا و مساجد ساختهاند .
انتخاب اين دره از نظر موقعيت خاص جغرافيائى و حفر اطاق در دل كوه يكى از عجايب هنر معمارى اين اقوام است كه حاكى از هنرمندى و ورزيدگى و تكامل معمارى اين اقوام و همچنين تكامل و تنوع ابزار معمارى آنان مىباشد . با اينكه تمام اطاقها و كوچهها به رديف و به روى هم بنا شده هيچيك از اطاقهاى طبقهء پائين با بناى طبقهء بالا ارتباط ندارد و شك نيست كه حفر اطاقها در دل كوه با محاسبهء قبلى صورت گرفته است . حداكثر ارتفاع اطاقها 2 متر است و اغلب آنها وسيع مىباشد . سالنها داراى ستونهائى از نوع رسوبات طبيعى حجارى شده هستند كه موجب استحكام بنا و رفع خطر ريزش مىباشد .
طاقچه - رف - اجاق - لولهبخارى - جايگاه نصب خمرههاى بزرگ و كوچك - آخور اسب و الاغ و گاو تا آغل گوسفند آبشخوار همه و همه در اطاقها و انبارها تعبيه شده است . ( ش 97 )
در دامنهء اين دره عظيم و در دل لايههاى فشرده سنگى 480 كوچه يا دالان بزرگ و كوچك كه هر دالان شامل 3 تا 4 اتاق با وسايل تمام مىباشد ساخته و پرداخته شده است و در حال حاضر در حدود 5 هزار نفر در آنها زندگى مىكنند . ( ش 98 ) آبريزگاههاى اين منازل در خارج از كوچه وسيلهء سنگچين درست شده است .
به علت دورافتادگى اين شهر ساكنين آن با دهات و شهرهاى مجاور ارتباط چندانى ندارند و فقط گروههاى معدودى معاملات تجارتى و بازرگانى را انجام مىدهند ، كار مهم بقيه ساكنين دره ميمند تربيت و تعليف احشام مىباشد . اين شيوهء زندگى موجب حفظ آداب و رسوم و سنن باستانى مردم اين ديار گرديده است . تا جائى كه حتى در منازل اين اقوام وسايل ادوار گذشته از زمان ساسانى به همان صورت
سيراف ( بندر طاهرى ) ( فارسى ) — صفحة 168
مساهمون: غلامرضا معصومى
ص١٦٨