تا بلكه رشتهء اين اتحاد نگسلد و امنيت در مملكت قائم گردد ، اين مشت شيعه از چنگال ظلم جمعى از حكام ظلام خونخوار خودپسند نجات يابند و در اصلاح مملكت يكدل و يكجهت بكوشند تا اين مقدار قليل از مملكت اسلامى براى مسلمين باقى مانده و مانند ممالك از دست رفته مسجدشان كليسا نشود و احكام شريعت مطهره پايمال سلاطين كفر نگردد ، برعكس همه را دولت به وعدههاى عرقوبى گذرانيده و در اظهار مساعدت و همراهى فروگذار نكرد و باطنا به حال خود مشغول بود ، با اينكه مىدانستيم تمام مفاسد حادثه از تحريكات دولت و دولتيان خائن است ، باز محض حفظ مراتب اغماض نموديم و از نصح و خيرخواهى خوددارى نكرديم تا آنچه را كه از او حذر داشتيم واقع شد و رشتهء اتحاد دولت يكباره گسيخت و خائنين دين و دولت خبث باطن را ظاهر ساختند ، باز بر حسب وظيفهء شرعيه در مقام اصلاح كوشيديم تا بلكه اين رشتهء گسيخته را دوباره متصل سازيم ؛ ولى هنوز مركب تلگرافات همراهى و مساعدت دولت نخشكيده ، تلگرافى كه تمام الفاظ بىمعنى و سراپا مخالف با قواعد مسلمانى بود رسيد . حركاتى را كه تماما جراحت قلب صاحب شرع مطهر و صدمه بر وجود مقدس حضرت حجة الله - عليه الصلاة و السلام - است ، با كمال بىشرمى جهاد فى سبيل الله شمرده پيروى چنگيز را ديندارى و تخريب اساس اسلام را مسلمانى و تسلط كفار روس را بر جان و مال مسلمين ترويج شريعت نام نهاده و به اغواى خائنين دين و عالمنمايان غدار با اين همه هتاكى با كمال جسارت افعال خود را مستحسن شمردند تا ما را مجبور به آنچه متحذر از اظهار و اشاعهء آن بوديم نمودند . لاقل ها انبئوكم بالاخسرين اعمالا الذين ضل سعيهم فى الحيوة الدنيا و هم يحسبون انهم يحسنون صنعا . آيا بر احدى از مسلمين مخفى است كه از به دو سلطنت قاجاريه تاكنون چه صدمات فوق الطاقه بر مسلمانان وارد آمد ؟ و چهقدر از ممالك شيعه از حسن كفايت آنان به دست كفار افتاد ؟ قفقازيه و شروانات و بلاد تركمان ، بحر خزر و هرات و افغانستان و بلوچستان و بحرين و مسقط و غالب جزاير خليج فارس و عراق عرب و تركستان تمام از ايران مجزى شد و تمام شيعيان غالب اين بلاد با كمال ذلت به دست كفار اسير شدند و از استفادهء روحانى مذاهب محروم ماندند ؛ دو ثلث تمام از ايران رفت و اين يك ثلث باقى مانده را هم به انحاء مختلف زمامش را به دست اجانب دادند . گاهى مبالغ هنگفت قرض كرده و در ممالك كفر برده خرج نمودند و مملكت شيعه را
سياحت نامه ابراهيم بيگ ( فارسى ) — صفحة 743
مساهمون: حاجى زين العابدين مراغه اى
ص٧٤٣