جفن
( Jaffna )
آخرين بندرى كه در تصرف پرتغاليها بود به حكومت 150 ساله آنان در سيلان خاتمه داده شد و هلنديها جانشين پرتغاليها گرديدند .
اگرچه رفتار هلنديها را نمىتوان با اعمال وحشيانه پرتغاليها مقايسه نمود ولى استثمار سيلان به نحوى ديگر ادامه يافت تا اينكه در سال 1798 فرماندار هلندى انخلبك
Van Angelbeck
كه ظاهرا از انگليسها رشوه گرفته بود تسليم قواى شركت هند شرقى انگليس شد و انگليسها در سيلان جانشين هلنديها گرديدند .
براى اطلاعات بيشتر درباره استعمار پرتغاليها و دوران تسلط هلنديها ر ك به :
Pieris ; Geylon ( The Portugue Era ) . 2 vol . London . 1920 . Arasaratnam ; Dutch Power in Ceylon ( 1658 - 1687 ) . London . 1958
شمارهء 81
پيروان مذهب برهمائى در سيلان كوه مهبط را كوه سمن
( Samana Kande )
يعنى « كوه سيوا » و قله آدم را كه قريب به 2480 متر ارتفاع دارد
Samanala
مىنامند .
ولى بودائيان چون معتقدند بودا كه براى ملاقات يكى از سلاطين سيلان به آن جزيره رفته بود در بازگشت هنگام پرواز از روى كوههاى مركزى پايش به قله اصابت كرد و جاى پائى از خود باقى گذارده آن را « سرىپد »
( Sri Pad )
يعنى جاى پاى مقدس ميخوانند و بودائيان از نقاط مختلف جهان براى زيارت اين قدمگاه به سيلان ميروند .
( Tennent ; An Account of the Island of Ceylon . 2 vol . London . 1860 )
ولى ظاهرا افسانه قدمگاه بودا نبايد زياد قديمى باشد چه زائر بودائى چينى فاهين كه در قرن پنجم ميلادى قريب به 2 سال در سيلان اقامت كرده است در اينباره چيزى ذكر نمىكند و كتاب « توصيف ملتهاى خارجى » ( اواخر قرن سيزدهم ميلادى ) نيز كه شرحى به آن اختصاص داده از قدمگاه بودا سخنى به ميان نمىآورد بلكه مىنويسد : « در كشور سيلان كوهى است بنام
SiLun Fie
كه در بالاى آن جاى پاى انسان بسيار بزرگى يافت مىشود كه بيش از 7 پا درازا دارد و مشابه همين جاى پاى ديگرى نيز در دريا بفاصله 300 لى از كوه وجود دارد .
درختان جنگلى كه در كوه واقعشدهاند بزرگ و كوچك همه به طرف آن خم شدهاند ( به علامت احترام ) .
( چئوجوكوا - كتاب ياد شده . ص 73 ) .
عجائب المخلوقات كه به غلط نام كوه مهبط را « زهون » نوشته آن را كوهى « معروف به هندوستان سر در هوا برده در عالم از آن بلندتر كوه نيست در بر و بحر آن را بينند . بر آن كوه اثر قدم آدم عليه السلام پديد است . . . هر قدمى ارش . . . » توصيف مىكند .
( عجائب المخلوقات و غرائب الموجودات . بنگاه ترجمه و نشر كتاب . ص 131 )
ولى ماركوپولو در اواخر قرن 13 ميلادى مينويسد كه بگفته مسلمين اثر روى آن كوه متعلق به