تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفينه سليمانى ( سفرنامه سفير ايران به سيام ) ( فارسى ) — صفحة 247

مساهمون:

ص٢٤٧
چون هر اونس 12 / 1 ليره رايج بود بنابراين ارزش هدايا در حدود 16700 ليره آن زمان ميگردد و اگر همانگونه كه كمپانى شرق انگليس در محاسبات خود بگفته فراير هر 50 عباسى يا يك تومان را معادل 3 ليره و 6 شيلينگ و 8 پنس محسوب ميداشتند عمل نمائيم هداياى تقديمى بيش از پنجهزار تومان ارزش داشته است . ( جلد سوم ص 151
( Fryer : A New Account of East India Persia . 1672 - 1681

شمارهء 5

اين تعويقات نتيجه محاصره دريائى سواحل ايران توسط هلنديها و جلوگيرى از رفت و آمد كشتىها به بندرعباس بوده است . چون از چندى پيش ما بين شاه سليمان و هلنديها بر سر قيمت ابريشم اختلافاتى بروز نموده و هلنديها براى اينكه نظر خود را تحميل نمايند با كمك 8 فروند كشتى جنگى سواحل ايران و مخصوصا بندرعباس را محاصره دريائى نموده جزيره قشم را متصرف و 13 كشتى ايرانى را ضبط نمودند ( 4 اوت 1684 ميلادى - 22 شعبان 1095 ه ) . ضمنا نيز دو نفر از روساء شركت شرقى هلند
van den Hessel )
و
( H . de Jager
براى مذاكره با شاه سليمان عازم اصفهان گرديدند . « ليكن شاه صفوى از شروع هرگونه مذاكره با آنها قبل از تخليه جزيره قشم و تسليم كشتىهاى ايرانى و رفع محاصره دريائى خودارى نمود . سرانجام هلنديها در تاريخ 27 ژوئن 1685 ( 24 رجب 1096 ه ) كشتىهاى ايرانى را مسترد داشته جزيره قشم را پس از 11 ماه اشغال تخليه و محاصره دريائى بندرعباس و سواحل ايران را مرتفع ساختند » . ( عباس اقبال . مطالعاتى درباره بحرين و جزاير و سواحل خليج فارس . تهران 1328 . ص 95 - 96 ) بنوبه خود كمپفر پزشك و جهانگرد آلمانى كه در آن زمان در خدمت كمپانى شرق هلند بوده است در اين باره چنين مىنويسد : « در 3 ژوئن 1864 كميسر « خاسن برود »
( Gasenbrod )
با چهار كشتى در نزديكى بندرعباس جائى كه هلنديها تجارتخانه دارند لنگر انداخته بود . در 30 ژوئن دريادار با نيروى دريائى كه در اين فاصله به ده فروند بالغ ميگرديد در جزيره قشم نيرو پياده كرده بود و برج و باروى آنجا را تصرف نموده بود . كمپانى شرق هلند فرمانرواى درياها بود و متناسب با اين سيادت دريائى رفتار ميكرد . در آن هنگام كمپانى به خود اجازه ميداد 000 ر 20 تومان معافيت گمركى و بهاى كمتر براى ابريشم و پوزش در برابر اهانتهائى كه به او وارد آمده بود خواستار گردد » . ( ص 61 .
( Karl Meier - Lemgo ; Engelbert Kaempfer . Stuttgart . 1930