شمارهء 4
كمپفر مقصود اصلى آمدن سفير سيام را براى ما روشن ميسازد . او مينويسد كه « سفير سيام يكنفر ايرانى » در باغ سعادتآباد شرفياب گرديد و نامه پادشاه سيام را مبنى بر « تقاضاى كمك بحرى از ايران براى شكست دادن پادشاه پيگو كه چند ايالت سيام را به استناد حقى قديمى كه درباره تصاحب فيل سفيد داشت متصرف گرديده بود » تقديم داشت .
( ص 233 .
Kaempfero ; Rerum Persicarum . Lemgoviae . 1712
)
ظاهرا پادشاه پيگو ميخواسته است بچهفيل سفيدى را كه بتازگى پادشاه كامبوج براى پادشاه سيام هديه فرستاده بود تصاحب كند ولى چون فيل سفيد دربار سيام پير و فرتوت شده و بچهفيل ميبايستى جانشين او گردد سيامىها از تحويل آن خودارى كرده بودند . پدر مذهبى تاشارد كه همراه سفير فرانسه در سال 1685 ميلادى اين دو فيل سفيد را ديده است مينويسد كه در آنموقع عمر فيل قديمى از 300 سال متجاوز بوده است .
( ص 233
Tachard : Voyage de Siam . Amesterdam . 1687 .
) اسقف فرانسواپيكه
( Francois Picquet )
كنسول سابق فرانسه در حلب و نماينده پاپ و فرستاده لوئى چهاردهم در دربار شاه سليمان در نامه مورخ 20 ژانويه 1683 خود از اصفهان عنوان پادشاه فرانسه بشرح پذيرائى شاه از سفراى خارجى ( فرانسه ، لهستان ، ازبكها ، سيام ) در تاريخ سوم اكتبر 1682 ميلادى ( شنبه اول شوال 1093 ه ) پرداخته و مينويسد :
« هداياى سفير سيام به مقدار زياد و از اشياء مختلفى تشكيل شده بود كه صورت آن بسيار مفصل است » .
( ص 339
R . du Mans ; Estat de la perse en 1660 . Ed . Schefer . paris 1890
) همين اسقف در نامه ديگرى مورخ 25 مارس 1683 كه عنوان « مجمع مقدس » فرستاده است عين عبارات فوق را درباره سفير سيام و هداياى او تكرار مينمايد .
( جلد اول . ص 430 .
A Chronicle of the Carmelites in Persia . 2 vols . London . 1939
) كمپفر نيز كه در آن هنگام دبيرى سفارت سوئد را بر عهده داشته و در آخرين پذيرائى باغ سعادتآباد موقعى كه سفير سيام براى كسب اجازه مرخصى شرفياب شده بود حضور داشته است مينويسد كه سفير مزبور « هداياى متعدد و پرقيمتى از قبيل ظروف طلا و چينى ساخت چين و اشياء ساخته شده از لاك ژاپن و 11 پرنده از انواع بسيار نادر كه تمام آنها را 40 نفر حمل ميكردند و ارزش هدايا به 200 هزار اونس
( Uncialibus )
تخمين ميگرديد تقديم شاه كرده بود » .
( ص 160 .
Kaempfero . Rerum Persicarum . Lemgoviae 1712
)