الحاصل بعد الطلب . . . - يعنى آنچه با كوشش و زحمت به دست آيد عزيزتر است از آنچه بىرنج و زحمت به دست آيد . از امثال است و نظير آن در اشعار و ادبيات پارسى بسيار و اين بيت سعدى معادل آن است :
آبگينه همه جا يا بى از آن قدرش نيست * لعل دشخوار به دست آيد از آن است عزيز
همچنين شعر ( گلستان باب هشتم ) :
خاك مشرق شنيدهام كه كنند * به چهل سال كاسهء چينى
صد به روزى كنند در مغرب * لا جرم قيمتش همىبينى
و اين مثل مشهور در زبان پارسى « ارزان يافته خوار باشد » عكس آن است .
و نيز براى ملاحظهء نمونههاى ديگر ر . ك . به اشعار پايان اقبالنامهء نظامى :
چو گوهر برون آمد از كان كوه * ز گوهر خران گشت گيتى ستوه
الخ . . . و گلستان سعدى ، باب هشتم .
حب الدنيا . . . - نهج الفصاحة ، ش 1328 - جامع الصغير ج 1 ص 146 - اصول كافى ص 521 و 623 - كنوز الحقائق ج 1 ص 117 - كشف الخفا 1099 - ترك الاطناب 315 - كشف الاسرار ميبدى ج 7 ص 357 - اسرار التوحيد 323 - تعليقات حديقه 479 و 489 - فيض القدير ، ش 3662 - سنائى مضمون حديث را در بيت زير ( حديقه ص 369 ) آورده است :
حب او مر ترا به نار دهد * مىنداده ترا خمار دهد
در غرر الحكم ( ص 150 ) در فرمايش امير مؤمنان على عليه السلام آمده است : « اياك و حسب الدنيا فانها رأس كل خطيئه و معدن كل بليه » و در ص 380 عين حديث نيز منقول است .
حب الوطن من الايمان - در سفينة البحار ، ج 2 ، ص 688 آمده . مؤلف اللؤلؤ المرصوع ص 33 دربارهء آن گفته است : زركشى مىگويد من بر آن واقف نشدم - احاديث مثنوى ص 97 و 126 - در كشف الخفا ش 1102 نيز مىنويسد در حديث بودن آن اختلاف است ولى معنى آن صحيح است - مرصاد ص 60 ، در امل الآمل ج 1 ، ص 3 ، نظير اين حديث آمده : من ايمان الرجل حبه قومه - ابو الفتوح نيز در ج 5 ، ص 74 ، تفسير خود آن را نقل كرده است و در مقالات شمس ص 132 به تصحيح احمد خوشنويس هم مذكور است . سعدى در اين بيت به آن نظر داشته است :