( 166 / 9 ) - معاذ بن جبل - از صحابه پيغمبر است و جزو انصار ، و مردى فقيه بود .
پيغمبر او را براى دعوت اهل يمن بدان ديار فرستاد و او در برخى از جنگها شركت داشت و سرانجام در سال 18 ه به مرض طاعون درگذشت ( التّصفية 270 ) .
( 172 / 12 ) - آنكه سيمت . . . اين سه بيت از حديقه سنائى است ص 573 .
( 173 / 2 ) - انّ المكارم . . . در شرح ميبدى ص 339 ديوان منسوب به حضرت على ( ع ) منقول است و مصراع دوم از بيت اوّل چنين است : « فالدّين اوّلها و العقل ثانيها » و براى رعايت قافيه بايد حروف آخر مصراع دوم و سوم ابدال گردد و چنين خوانده شود : « . . .
و العرف ساديها » و « . . . و الليّن عاشيها » .
( 173 / 13 ) - در حديث . . . حديث در نهج الفصاحة ش 2381 و كشف الخفا 2140 و ترك الاطناب ش 791 چنين آمده است : « ليس الشديد بالصّرعة ، انّما الشّديد الّذى يملك نفسه عند الغضب » .
( 173 / 19 ) - وهب بن منبّه - ابو عبد الله . . . ابن كامل صنعانى در علم انساب و تاريخ و قصص انبيا و ملوك سلف معروف زمان بود و در 90 سالگى به سال 114 ه در صنعا وفات يافت ( ترجمهء رسالهء قشيريه ، مصباح الهداية ذيل ص 103 ) - مضمون اين حكايت در ص 193 لطائف الحكمة به تصحيح دكتر يوسفى نيز آمده .
ذو الكفل يكى از انبياى بنى اسرائيل است ، از دودمان حضرت ابراهيم ، كه نام او دو بار در قرآن آمده و براى اطلاع بيشتر راجع به اين حكايت ر . ك . حواشى لطائف الحكمة ص 406 و اعلام قرآن از مرحوم دكتر خزائلى ص 314 .
( 174 / 22 ) - حاتم اصمّ - ابو عبد الرّحمن حاتم بن يوسف معروف به « اصمّ » از قدماى مشايخ خراسان و از مردم بلخ بود و به سال 237 ه درگذشت . سعدى را در بوستان حكايتى است در باب كرى وى كه بدين بيت آغاز مىشود :
گروهى برآيند ز اهل سُخُن * كه حاتم اصم بود باور مكن
و نيز گويند وقتى زنينهاى در پيش وى نشسته بود ناگهان از او آوازى برآمد حاتم براى آنكه او شرمگين نشود خود را به كرى زد و چنان وانمود كه سخن او را نمىشنود . . . و آنچه نيز از او صادر شده نشنيده است . ( طبقات - تذكرة الاولياء - قشيريه - بوستان ) .