( 28 ) و نخست گوييم : ميان اين هر سه گروه از موحّدان اجماع است بر [
a
10 ] آنك خداى از صفات آفريدگان « 1 » خويش برى است « 2 » ( و اين ) قول حشويان امّت ( است ) اندر توحيد . اين گروه كه اهل تفسير « 3 » ظاهر كتاب و شريعتاند - با آنك مقرّاند كه خداى بصفات ( آفريدگان ) موصوف نيست و هيچ چيزى چنو نيست و حجّت برين قول از كتاب خداى اين آيت آرند كه مىگويد : « 4 » قوله
« لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ »
« 5 » - چنين گويند كه خدا يكى است و اين صدق و حقّ است ، آنگاه بر ظاهر قول كه اندر كتاب است همىگويند كه خداى تعالى دانا و بينا و شنواست . و ما گوييم اين قوم بدين قول از اجماع « 6 » موحّدان بيرون شدند ، از بهر آنك اجماع آنست كه خداى تعالى بصفات خلق موصوف نيست و بخلق خويش نماند به هيچ روى از رويها ؛ و چون مردى باشد دانا و بينا و شنوا و خدا نيز دانا و بينا و شنوا باشد ، پس بقول اهل تقليد آن مرد ناچار مانندهء خدا باشد ، و اين تشبيهى ظاهر است كه همه گويند .
( 29 ) پس درست كرديم كه اين گروه مر قول خويش را - ( كه ) گفتند هيچ چيز مانند خدا نيست - نقض « 7 » كردند و ازين پيمان گذشتند ، چون همىگويند مردى همچون خداى دانا و بينا و شنواست . و چون اين گروه ظاهر كتاب را گفتهاند ، تفسير ظاهر « 8 » اين آيت ( كه ) همىگويد :
« لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ »
چنين باشد كه همىگويد « 9 » كه « هيچ چيز چنو
هامش
( 1 ) آفريدگان : آفريدگارA( 2 ) برى است : بدلستA( بريست )
( 3 ) تفسير : + وA( 4 ) آرند كه مىگويد : دارند كه مىگويندA( 5 ) سورهء 42 ( الشورى ) آيهء 9
( 6 ) اجماع : اجتماعA( 7 ) نقض : نقصA( 8 ) ظاهر : + وA( 9 ) گويد : گويندA