و يك نيمهء دهان چشنده و يك دست بساونده سوى دست راست مانده است ، و ديگر چشم و ديگر گوش و ديگر سولاخ بينى و ديگر نيمهء دهان چشنده و ديگر دست ( بساونده ) سوى جانب چپ شدست . و آلتهاء اين پنج حواسّ ما « 1 » به دو قسمت است اندر جسد ما چنانك آلات آن پنج حواسّ عالم كبير نيز به دو قسمت است بر فلك ، از بهر آنك حواسّ ما پنج است و آلات ده است چنين كه شرح كرديم . و كواكب سيّاره نيز پنج است و مكانهاشان ده است :
پنج بر جانب آفتاب و پنج بر جانب ماه ، اعنى جوزا و سنبله هر دو خانهء عطاردست ، و عطارد يكى است به مثل همچو دو چشم ماست كه جايها « 2 » و آلتهاء بينائىاند ، و بينائى ما يكى است . و ثور و ميزان كه هر دو خانهء زهرهاند ، و زهره يكيست به مثل چون دو گوش ماست كه هر دو جايها و آلتهاء شنوائىاند ، و شنوائى ما يكى است . و حمل و عقرب كه هر دو خانهاء مرّيخاند ، و مريخ يكيست به مثل چون دو ( سولاخ ) بينى ماست كه هر دو سولاخ بينى جايهاء « 3 » بويائىاند ، و قوّت بويندهء ما يكى است . و حوت و قوس كه هر دو خانهاء مشترىاند ، و مشترى يكيست ، چون دو جانب دهان مااند كه هر دو جاى چشيدناند ، و قوّت چشندهء ما يكيست . و جدى و دلو ( كه ) هر دو خانهاء زحلاند ، و زحل يكيست ، همچنانك دو دست ما هر دو جايهاء « 4 » قوّت بساوندهاند ، و قوّت بساوندهء ما يكيست .
( 331 ) و چو اندر تركيب ما هرچ اين پنج حواسّ بدين ده قسم آلت اندر يابند ، همى پيش دل و مغز سر « 5 » برند « 6 » از بهر آنك روح « 7 » اندر دل ماست
هامش
( 1 ) ما : ما راA( 2 ) جايها : دخانهاA( 3 ) جايهاء : خانهاA( 4 ) جايهاء : خانهA( 5 ) سر : نفسA( 6 ) برند : برندهA( 7 ) روح : اروحA