ازو ميانه است و دو حاشيت . و آنچ از زمانه ميانست زمان حاضر است ، چو « امروز » و « اكنون » و آنچ ازو طرف پيشين است - چو « دى » و چو « آن ساعت گذشته » - پيش از اكنون بود . و آنچ ازو طرف پسين « 1 » است - چو « فردا » « 2 » و چو « ساعت ديگر » « 3 » - آينده و منتظر است . و اين عالم مردم را سراى امروزين است و عمر [
a
53 ] هر امروز اوست . و عالم باقى مردم ( را ) سراى فردايين « 4 » است ، و بقاء او اندر آن عالم فرداى اوست ، چنانك گفت : قوله
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ ما قَدَّمَتْ لِغَدٍ »
« 5 » . همىگويد « اى گروندگان « 6 » بترسيد از خداى و بنگريد كه هر كسى كه پيش خود « 7 » فرستيد مر فردا را « 8 » . » پس درست كرديم كه « فردا » بحقيقت مر خلق را پس از مرگ است ، و عمر هركس تا بوقت وفات او همه « امروز » اوست .
( 164 ) و گوييم كه دور هر پيغامبرى « روز » اوست ، و اين كه ما اندر وىايم ، اعنى سپس از بعث رسول مصطفى - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - تا بقيامت « روز » رسول ماست ، و روزهاء موسى و عيسى و جز ايشان گذشته است .
و خداى تعالى اين جهان را اندر مدّت شش روز آفريده است . و اين سخن به چند جاى اندر كتاب كريم مسطور است ، كه همىگويد : قوله
« اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ . »
« 9 » حشويان امّت گفتند : آنگاه كه آسمان و زمين نبود ، و لكن اندر مدّتى آفريد خداى
هامش
( 1 ) پسين : از پسينA( 2 ) فردا : فرداستA( 3 ) ساعت ديگر : + كهA( 4 ) فردايين : فرداينA( 5 ) سورهء 59 ( الحشر ) آيهء 18
( 6 ) گروندگان : كرويدكانA( 7 ) خود : جوىA( 8 ) و بنگريد . . . مر فردا را : چنين استAترجمهء آيه ميبايست چنين باشد : و بايد بنگرد نفس ( هركس ) بدانچ پيش خود فرستد مر فردا را
( 9 ) سورهء 32 ( السجدة ) آيهء 3