اگر مراد از كتاب مبين درين سوره و در سورهء حجر لوح المحفوظ باشد تقديم آن در سورهء حجر بآيات قرآن و تاخير آن درين سوره بنا بر دو اعتبارست : اعتبار وجود خارجى و وجود علمى چون وجود خارجى لوح المحفوظ مقدم بر وجود خارجى قرآنست بنا برين در سورهء حجر لوح المحفوظ را كه كتاب مبين عبارت از آنست مقدم آورد تا تطابق ميان وجود خارجى و وجود لفظى بهم رسد و به اين اعتبار كه علم بلوح المحفوظ را به قرآن توان دانست لهذا درين سوره قرآن را مقدم بر كتاب مبين كه لوح المحفوظست آورد
هُدىً
در حالتى كه راه نماينده است از ضلالت بسوى حق
وَ بُشْرى لِلْمُؤْمِنِينَ
و مژده دهنده است مر مؤمنين را بسوى جنت و ثواب
الَّذِينَ
آن مؤمنانى كه
يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ
بپاى ميدارند نماز را و ميدهند حق واجب را كه زكات مال است
وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ
و حال آنكه ايشان براى آخرت
هُمْ يُوقِنُونَ
ايشان يقين ميدارند و شكى در آن نميكنند . تكرير ضمير هم كه موجب تكرير در اسناد است بواسطه اختصاصست و تنبيه بر آنست كه علت اقامت نماز و ايتاء زكات ايقان ايشانست
إِنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ
بدرستى كه آنان كه ايمان نمىآرند براى آخرت
زَيَّنَّا لَهُمْ أَعْمالَهُمْ
آراستهايم براى ايشان عملهايى را كه مأمور بجا آوردن آنند يعنى بيان مثوبات آن اعمال براى ايشان كردهايم
فَهُمْ يَعْمَهُونَ
پس ايشان بواسطه اعتقاد نداشتن به آن جهان باقى و نكردن آن اعمال در وادى ضلالت و گمراهى سرگردان ميكردند
أُوْلئِكَ الَّذِينَ لَهُمْ سُوءُ الْعَذابِ
آن گروه متصف بصفات مذكوره آنانند كه مر ايشانراست بدى عذاب يعنى عذاب شديد در دار دنيا از قتل و اسر روز بدر و غير آن
وَ هُمْ فِي الْآخِرَةِ
و ايشان در آخرت
هُمُ الْأَخْسَرُونَ
ايشانند زيان كارتر بسبب عدم ثواب و استحقاق عذاب و تكرير ضمير به جهت اختصاص است
وَ إِنَّكَ
بدرستى كه تو اى محمد
لَتُلَقَّى الْقُرْآنَ
هر آينه عطا كرده شدهاى به قرآن
مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ عَلِيمٍ
از نزد درست كردار راست گفتار دانا . و بعد ازين در مقام ذكر بعضى