الر
در كتاب معانى الاخبار از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه
« الر معناه أنا اللَّه الرؤف »
يعنى « الف » اشارت به « أنا » است و « لا » به « اللَّه » و « راء » به « رءوف » در تفسير على بن ابراهيم مذكور است كه « الر » حرفى از حروف اسم أعظم است و اگر پيغمبر و ائمه آن را تركيب نمايند و به آن دعا كنند بيقين مستجاب مىشود و از حديث كفعمى چنانچه در سورهء بقره گذشت مستفاد مىشود كه « الر » قسم بذات مقدس حضرت رسالت پناه صلّى اللَّه عليه و آله است يعنى قسم به آن حضرت كه
تِلْكَ
اين سوره
آياتُ الْكِتابِ الْحَكِيمِ
آيتهاى قرآنى است كه آن قرآن محكم متقن است و تغيير و تبديل در آن راه نمييابد منقولست كه چون أساس نبوت ارتفاع پذيرفت قريش از روى تعجب و انكار ميگفتند كه هيچكس نبود از جنس بشر براى پيغمبر كه خداى تعالى يتيم ابو طالب را اختيار كرد لهذا فرمود كه :
أَ كانَ لِلنَّاسِ عَجَباً
آيا بود مردمان را تعجبى و شگفتى
أَنْ أَوْحَيْنا
اينكه وحى كرديم ما
إِلى رَجُلٍ مِنْهُمْ
بسوى شخصى از قبيلهء ايشان
أَنْ أَنْذِرِ النَّاسَ
أى بأن انذر الناس ، يعنى به اينكه بترسان مردمان را از عذاب الهى
وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا
و بشارت ده آنانى را كه گرويدند و تصديق كردند خدا و رسول خدا را تعميم « انذار » بجميع ناس به جهت آنست كه كم كسى يافت مىشود كه انذار لا يق به حال او نباشد ، و تخصيص بشارت بمؤمنين بواسطهء آنست كه ايشان قابل بشارتند نه كافران
أَنَّ لَهُمْ
به اينكه مر ايشان راست
قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ
سبقتى و منزلتى متحقق نزد پروردگار ايشان تعبير از سبقت و منزلت به « قدم » به جهت آنست كه سبقت از قدم ناشى مىشود چنانچه « يد » را نعمت ميگويند بواسطهء آنكه نعمت بدست است و اضافهء آن به « صدق » تنبيه بر تحقق و اثبات آنست و بعضى « قدم صدق » را به پيش رو صادق تفسير كردهاند و در اصول كافى از حضرت صادق آل محمد صلوات اللَّه عليه و آله روايت كرده كه مراد از « قدم صدق » ولايت با سعادت حضرت امير المؤمنين عليه السّلام است و على بن ابراهيم رحمه اللَّه و ثقة الاسلام در روضهء كافى از