[ سوره التوبة ( 9 ) : آيات 123 تا 125 ]
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قاتِلُوا الَّذِينَ يَلُونَكُمْ مِنَ الْكُفَّارِ وَ لْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَعَ الْمُتَّقِينَ ( 123 ) وَ إِذا ما أُنْزِلَتْ سُورَةٌ فَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ أَيُّكُمْ زادَتْهُ هذِهِ إِيماناً فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَزادَتْهُمْ إِيماناً وَ هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ ( 124 ) وَ أَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلَى رِجْسِهِمْ وَ ماتُوا وَ هُمْ كافِرُونَ ( 125 )
اى مؤمنان و گرويدگان قتال كنيد و جهاد با آنان كه بشما نزديكند از كافران و متعلّقند بشما از خويشان و همسايگان و نزديكان ، و بايد كه با ايشان درشتى كنيد و در شما درشتى يابند و رفق و نرمى نبينند و بدانيد كه خداى تعالى با پرهيزگاران و متّقيان است . آيت را دليل است بر آنكه قتال با جملهء كافران واجب است و ابتدا به كسى بايد كرد كه نزديكتر بود چنان كه گفت :
« وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ »
و رسول خداى ابتدا بقوم خويش كرد و گفتهاند كه : مراد به اين كافران بنى قريظه و بنى النّضيراند و فدك و خيبر ، و اين نكو نيست براى آنكه سوره در سنهء تسع نازل شد و رسول صلّى اللّه عليه و آله از كار ايشان پرداخته بود آنگه گفت : چون سورتى نازل شود از جملهء منافقان كس باشد كه گويد يعنى منافقان يكديگر را گويند كه : كيست از شما كه اين سوره در ايمان او زيادت گردانيد ؟ - و اين بر سبيل تهكّم و سخريّت گفتند يعنى ما را نزول اين سوره هيچ ايمان در نيفزود ، و حق تعالى بجواب ايشان گفت كه : اگرچه در ايمان شما درنيفزود امّا در ايمان مؤمنان بيفزود و ايشان بنزول اين سوره شادمان و خوشدل اند امّا آنان كه در دل ايشان شكّ و كفر و نفاق بود بتجديد وحى و نزول سوره آن كفر ايشان زيادت و محكم شد و ايشان بمردند و همه كافر بودند .
تا ايمان زيادت و نقصان پذيرد يا نه « 1 » سلف برين بودند و از صحابه روايت كردند و حديث رسول صلّى اللّه عليه و آله كه گفت :
هامش
( 1 ) نص عبارت ابو الفتوح ( ره ) در اين باره اين است ( ج 2 چاپ اول ص 655 ) :
« اما كلام در زيادت و نقصان ايمان ، سلف برآنند كه ايمان زيادت و نقصان