تخطي إلى المحتوى الرئيسي

وجوه قرآن ( فارسى ) — صفحة 179

مساهمون:

ص١٧٩

و وجه دوم ضرب بمعنى زدن بود

چنان كه در سورة النّسا ( 34 ) گفت :
« وَ اهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضاجِعِ وَ اضْرِبُوهُنَّ »
يعنى الضّرب باليدين و در سورة الأنفال ( 12 ) گفت :
« فَاضْرِبُوا فَوْقَ الْأَعْناقِ »
يعنى الضّرب باليدين بالسّلاح . و در سورة محمّد ( 4 ) گفت :
« فَإِذا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا فَضَرْبَ الرِّقابِ »
يعنى الضّرب بالسّلاح باليدين .

و وجه سيم ضرب بمعنى وصف كردن بود

چنان كه در سورة البقره ( 26 ) گفت :
« إِنَّ اللَّهَ لا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا »
يعنى أن يصف مثلا . و در سورة النّحل ( 112 ) گفت :
« ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا »
يعنى وصف اللّه شبها . و هم درين سورة ( 74 ) گفت :
« فَلا تَضْرِبُوا لِلَّهِ الْأَمْثالَ »
يعنى لا تصفوا للّه الأشباه . و در سورة الحشر ( 21 ) گفت :
« وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ »
يعنى نصفها فنذكرها . و ازين معنى در قرآن بسيارست .

و وجه چهارم ضرب بمعنى پيدا كردن بود

چنان كه در سورة ابراهيم ( 45 ) گفت :
« وَ ضَرَبْنا لَكُمُ الْأَمْثالَ »
يعنى بيّنّا لكم الأمثال . و در سورة الفرقان ( 39 ) گفت :
« وَ كُلًّا ضَرَبْنا لَهُ الْأَمْثالَ »
يعنى بيّنّا و وصفنا .

ضرّ - بدان‌كه ضرّ در قرآن بر پنج وجه باشد :

وجه نخستين ضرّ بمعنى بلا و سختى بود

چنان كه خداى در سورة الأنعام ( 17 ) گفت :
« وَ إِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ »
يعنى بالبلاء و الشّدّة . و همچنين در سورة يونس ( 107 ) گفت . و در سورة الزّمر ( 38 ) گفت :