حرف ضاد از كتاب وجوه قرآن
ضحى - بدانكه ضحى در قرآن بر سه وجه باشد :
وجه نخستين ضحى بمعنى روز تمام بود
چنان كه خداى در سورة الأعراف ( 98 ) گفت :
« أَ وَ أَمِنَ أَهْلُ الْقُرى أَنْ يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنا ضُحًى »
يعنى النّهار أجمع . و در سورة طه ( 59 ) گفت :
« وَ أَنْ يُحْشَرَ النَّاسُ ضُحًى »
يعنى النّهار أجمع .
و وجه دوم ضحى بمعنى چاشتگاه بود
چنان كه در سورة النّازعات ( 46 ) گفت :
« كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَها لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا عَشِيَّةً أَوْ ضُحاها »
يعنى أوّل ساعة من النّهار . و در سورة الضحى ( 1 ) گفت :
« وَ الضُّحى وَ اللَّيْلِ إِذا سَجى » .
و وجه سيم ضحى بمعنى گرمى آفتاب بود
چنان كه در سورة طه ( 119 ) گفت :
« وَ أَنَّكَ لا تَظْمَؤُا فِيها وَ لا تَضْحى »
يعنى و لا يصيبك حرّ شمس يؤذيك . و در سورة الشّمس ( 1 ) گفت :
« وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها »
يعنى و حرّها .
ضرّآء - بدانكه ضرّاء در قرآن بر چهار وجه باشد :
وجه نخستين ضرّآء بمعنى بلا و سختى بود
چنان كه در سورة البقره ( 214 ) گفت :
أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَ لَمَّا يَأْتِكُمْ مَثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ مَسَّتْهُمُ الْبَأْساءُ وَ الضَّرَّاءُ
يعنى البلاء و الشدّة .