اى علمدار لشكر دين ؛ اى ربايندهء جانها و غارتكنندهء دلها ؛ نالهء واجدان تو بر سر كوى يافت تو است ، غوص شيفتگان تو در قعر درياى محبّت تو ، جان باختن عاشقان تو در معركهء معارف تو ، تاختن سوختگان تو در ميدان بلاى تو است ؛ آن بازى را كه در فضاى طلب تو پرواز كند جان خود را طعمهء او سازيم و آن مفلسى را كه از درد نايافت تو آه كشد ، دل خويش را فداى او كنيم ، و آن منتظرى كه در آرزوى ديدار تو است ، ديدهء خويش را نثار او كنيم .
يار از دل من خبر ندارد گوئى * يا خواب به من گذر ندارد گوئى
تاريكتر است هر زمانى شب من * يا رب شب من سحر ندارد گوئى !
بنام تو اى خداوند بخشندهء مهربان من چنينم كه :
هر شب نگرانم به يَمَن تا تو برآئى * زيرا كه سُهيلى و سهيل از يمن آيد
كوشم كه بپوشم صَنما نام تو بر خلق * ز اوّل سخنم نام تو اندر دهن آيد
سوره 88 آيه 1
1 -
هَلْ أَتاكَ حَدِيثُ الْغاشِيَةِ .
آيه . ( اى محمّد ) ، بيدار و هشيار باش ، و مردم را از كار رستاخيز و سختيهاى آن روز آگاه كن ، چه روزى ؟ روز هيبت و عظمت ، روز سياست و صولت ، روز تغابن و حسرت ، ميخ سكوت بر زبانها زده ، مهر قهر بر لبها نهاده ، بند عدل بر پاها بسته ، خاك خوارى بر رخسارها نشانده ، منادى عدل برخاسته ، كه : اى زبانهاى گويا ، خاموش شويد ! اى دستهاى خاموش ، سخن گوئيد ، اى گواهان ناگويا ، امروز نوبت گفتار و گواهى شما است ، اى جاسوسان قدرت ، آنچه ديدهايد بنمائيد ، اى گماشتگان حكمت ، آنچه دانيد بگوئيد ، اى بازرگانان راه آخرت ، بضاعتهاى خود را پيش آريد ، اى گماشتگان حضرت عزّت ، نامهها را در دست اين لشكر نهيد ، اى گناهكاران و عاصيان ، لغزشها و بزههاى خود را برخوانيد !
سوره 88 آيه 2
2 -
وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ خاشِعَةٌ
- تا -
يُغْنِي مِنْ جُوعٍ .
آيهها . چون آن خطاب به خلق رسد ، گناهكاران همه از بيم و شرم سر به زير افكنند ، و چون زفير و خشم دوزخ به گوش آنها رسد ، همه به زانو درآيند ، و خروش از عرصات برآيد ، و آواز گيراگير در ايستگاه افتد !
سوره 88 آيه 8
8 -
وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناعِمَةٌ -
تا -
وَ زَرابِيُّ مَبْثُوثَةٌ .
آنگاه به يك چشم بهم زدن در ميان همهء خلق حكم كنند ! گروهى را به عدل بازدارند ! و به زندان محنت برند ! و گروهى را به فضل بنوازند و به سراى دولت فرود آرند و با رويهاى تازه و گل پربار شكفته به بوستان محبّت برند .
گروه اول كه در دنيا رنجها برده ، رياضتها كشيده و همه هدر رفته بيان حال ارباب صومعه و دير است ! يعنى راهبان ترسايان و رنجوران اهل كتاب ! كه نه بر ملّت اسلامند و نه بر دين حق ! و با كفر و گمراهى رياضت همىكشند ، و بىايمان و اسلام ، عملهاى فراوان همىكنند ، ليكن سعى آنها به هدر رفته و گمان مىكنند كه آنها كار نيك كردهاند « 1 » و گروه دوم مؤمنانند كه مشمول فضل خداوند گشتهاند !
سوره 88 آيه 21
21 -
فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ .
آيه . ( اى محمّد ) ، تو آنها را ياد و پند و اندرز ده ، و بگو : اى گروه مسلمانان ، اسلام به ناز داريد ، و عزّت او را بشناسيد و شرع محمّدى را بزرگ داريد و به حقيقت بدانيد كه
هامش
( 1 ) - اشاره به اين آيه است :الَّذِينَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ يَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ يُحْسِنُونَ صُنْعاً! يعنى كسانى هستند كه كوشش آنان در زندگى دنيا هدر رفته و خود گمان كنند نيكوكارند !