تسبيح رهى ، وصف جمال تو بس است ! * وز هر دوجهان ره وصال تو بس است !
اندر دل هركسى ، جدا مقصوديست * مقصود دل رهى ، خيال تو بس است !
سورهء - 84 - انشقاق - 25 - آيه - مكى - جزو 30
تفسير لفظى [ آيات 1 الى آخر ]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
بنام خداوند فراخ بخشاينده مهربان .
1 -
إِذَا السَّماءُ انْشَقَّتْ .
آنگاه كه آسمان بشكافد - * -
2 -
وَ أَذِنَتْ لِرَبِّها وَ حُقَّتْ .
و فرمان خدا را بشنود ( نيوشد ) و خود را چنان سزد كه خدا را فرمان برد - * -
3 -
وَ إِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ .
آنگاه كه زمين پهن كشيده شود و هموار گردد - * -
4 -
وَ أَلْقَتْ ما فِيها وَ تَخَلَّتْ .
و هرچه در آنست بيرون ريزد و تهى شود - * -
5 -
وَ أَذِنَتْ لِرَبِّها وَ حُقَّتْ .
تفسير آن گذشت - * -
6 -
يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ إِنَّكَ كادِحٌ إِلى رَبِّكَ كَدْحاً فَمُلاقِيهِ .
اى آدميزاد تو با رنج كار مىكنى به اميد پاداش خداوند ، كاركردنى پيوسته ! پس با خداى خويش هم ديدار خواهى گشت و پاداش و كردار خويش را خواهى ديد « 1 » - * -
7 -
فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ .
اما كسى كه نامه او را به دست راست او دهند - * -
8 -
فَسَوْفَ يُحاسَبُ حِساباً يَسِيراً .
پس با او به آسانى حساب كنند - * -
9 -
وَ يَنْقَلِبُ إِلى أَهْلِهِ مَسْرُوراً .
و شادان نزد كسان خود باز گردد - * -
10 -
وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ .
اما آن كسى كه نامه عمل او را از پس پشت او دهند .
- * -
11 -
فَسَوْفَ يَدْعُوا ثُبُوراً .
پس به زودى بر خود آواز هلاك به نوميدى دهد - * -
12 -
وَ يَصْلى سَعِيراً .
و به آتش دوزخ رسد - * -
13 -
إِنَّهُ كانَ فِي أَهْلِهِ مَسْرُوراً .
او كه در ميان كسان خود شادان بود .
- * -
14 -
إِنَّهُ ظَنَّ أَنْ لَنْ يَحُورَ .
او گمان مىكرد كه پس از مرگ هرگز زنده نمىشود ! - * -
15 -
بَلى إِنَّ رَبَّهُ كانَ بِهِ بَصِيراً .
آرى ، او بسوى خدا بازمىگردد و خداوند او بينا است - * -
16 -
فَلا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ
پس به روشنائى بامداد سوگند ياد مىكنيم - * -
17 -
وَ اللَّيْلِ وَ ما وَسَقَ .
و سوگند به شب تاريك و آنچه به او پيوست است - * -
18 -
وَ الْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ .
و سوگند به ماه آنگاه كه تمام و پرنور شود - * -
19 -
لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ .
( سوگند به همه آنها ) هرآينه ، شما زيست مىكنيد با تغيير حالات و حال به حال مىشويد تا دم مرگ !
20 -
فَما لَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ .
پس آنها را چه رسيده كه با تغيير حالها ايمان نمىآورند ؟ - * -
21 -
وَ إِذا قُرِئَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنُ لا يَسْجُدُونَ .
و چون قرآن بر آنها خوانده شود خدا را سجده نمىكنند ؟ - * -
22 -
بَلِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُكَذِّبُونَ .
بلكه كافران پيغمبر را دروغگو گرفتند - * -
23 -
وَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِما يُوعُونَ .
و خداوند مىداند آنچه را كه آنها پنهان مىدارند - * -
24 -
فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ .
پس آنان را به عذابى دردنما بشارت ده ( اى محمّد ) - * -
25 -
إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ .
لكن كسانى كه گرويدند و كارهاى نيك كردند ، ايشان را پاداشى است ناكاست و بىمنّت !
هامش
( 1 ) - يعنى اى آدميزاد پيوسته كار و كوشش كن كوشش سخت و هميشه ! كسى از پيغمبر پرسيد : چگونه كار كنيم درصورتىكه مقدر و قسمت هركسى در ازل معين شده ؟ فرمود كار كنيد كه هركسى براى توانائى كه دارد آفريده شده و پاداش و عاقبت آن كار را خوب يابد خواهد ديد !