قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى
برسيد ، كه مصطفى در شب معراج به نفس خود به حق نزديك شد و به قلب خود نزديكتر شد و با روح خود به قدر دو كمان و با سرّ خود كمتر از دو كمان نزديك شد ! اين است معنى
لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ .
كه اشارت است به درجات رفعت و قربت او در شب معراج . « 1 »
سورهء - 85 - بروج - 22 - آيه - مكى - جزو 30
تفسير لفظى [ آيات 1 الى آخر ]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
بنام خداوند بخشندهء مهربان .
1 -
وَ السَّماءِ ذاتِ الْبُرُوجِ .
سوگند به اين آسمانها با برجها ( ستارهها ) .
2 -
وَ الْيَوْمِ الْمَوْعُودِ .
و به روز وعده داده شده به خلق ( روز رستاخيز ) .
3 -
وَ شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ .
و سوگند به روز جمعه و روز عرفه ( كه دعاى بندگان در اين دو روز مستجاب مىشود ) و يا سوگند به محمّد ( ص ) و به روز رستاخيز .
4 -
قُتِلَ أَصْحابُ الْأُخْدُودِ .
نفريده ( نفرين كرده ) و كشته باد خداوندان آن گودال ( كندهء دودى )
5 -
النَّارِ ذاتِ الْوَقُودِ .
آن آتش فروزان ( در آن كنده ) .
6 -
إِذْ هُمْ عَلَيْها قُعُودٌ .
آنگاه كه آنان نشسته بودند نزديك آن آتش !
7 -
وَ هُمْ عَلى ما يَفْعَلُونَ بِالْمُؤْمِنِينَ شُهُودٌ .
و آنان بر آنچه بر مؤمنان مىكردند ( مىسوزانيدند ) گواهانند و مىديدند ( كه چگونه آنان را در آتش مىافكنند !
8 -
وَ ما نَقَمُوا مِنْهُمْ إِلَّا أَنْ يُؤْمِنُوا بِاللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ .
و دشوار و ناپسند نيامد ( بر آن كافران ) از آن مؤمنان مگر اينكه آنها به خداى ستوده و بزرگوار ايمان آورده بودند !
9 -
الَّذِي لَهُ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ .
آن خدائى كه پادشاهى آسمانها و زمين او راست و او بر هر چيزى گواه است .
10 -
إِنَّ الَّذِينَ فَتَنُوا الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ ثُمَّ لَمْ يَتُوبُوا فَلَهُمْ عَذابُ جَهَنَّمَ وَ لَهُمْ عَذابُ الْحَرِيقِ .
آنان كه مردان و زنان با ايمان را مىسوختند و پس از آن هم توبه نكردند ، آنان را عذاب دوزخ و عذاب آتش است . « 2 »
11 -
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ ذلِكَ الْفَوْزُ الْكَبِيرُ .
كسانى كه گرويدند و كارهاى نيكو كردند ، جايشان بهشتهائى است كه جوىهاى آب از زير درختان آن روان است و اين پيروزى و رستگارى بزرگ است - * -
12 -
إِنَّ بَطْشَ رَبِّكَ لَشَدِيدٌ .
همانا گرفتگى و خشم ( گرفتن ) پروردگار تو سخت است - * -
13 -
إِنَّهُ هُوَ يُبْدِئُ وَ يُعِيدُ .
خداوند است كه آغاز مىكند و به انجام مىرساند و كار را سر مىكند ، و باز به سر مىرساند .
هامش
( 1 ) - از ابو بكر وراق پرسيدند در اين آيه دليل بر وجود صانع عالم چيست ؟ گفت : تحوّل حالات ، ناتوانى آدمى ، سستى اركان تن ، فسخ عزيمت در كارها ! اين است معنىطَبَقاً عَنْ طَبَقٍ .( 2 ) - فتنه بمعنى سوختن است كه فرمود :يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ .يعنى آن روز كه بر آتش مىسوزند .