29 -
إِنَّ الَّذِينَ أَجْرَمُوا كانُوا مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا يَضْحَكُونَ .
آنان كه گناهكار و كافر شدند از گروندگان مىخنديدند ! « 1 » - * -
30 -
وَ إِذا مَرُّوا بِهِمْ يَتَغامَزُونَ .
و چون بر مؤمنان مىگذشتند به افسوس ( چشمك و غمزه ) به يكدگر مىنمودند . - * -
31 -
وَ إِذَا انْقَلَبُوا إِلى أَهْلِهِمُ انْقَلَبُوا فَكِهِينَ .
و چون به خانه و نزد كسان خود مىرفتند به ناز و رامش و خنده مىزيستند . - * -
32 -
وَ إِذا رَأَوْهُمْ قالُوا إِنَّ هؤُلاءِ لَضالُّونَ .
و چون ايشان را مىديدند مىگفتند اينان گمراهان و در گمراهى افتادگانند ! - * -
33 -
وَ ما أُرْسِلُوا عَلَيْهِمْ حافِظِينَ .
درصورتىكه آنان را براى گوشوانى و نگاهبانى گروندگان نفرستادهاند ! - * -
34 -
فَالْيَوْمَ الَّذِينَ آمَنُوا مِنَ الْكُفَّارِ يَضْحَكُونَ .
آن روز رستاخيز ، مؤمنان ( به تلافى ) از كافران مىخندند ! - * -
35 -
عَلَى الْأَرائِكِ يَنْظُرُونَ .
درحالىكه در حجلهها بر تختها آنان را مىنگرند ! - * -
36 -
هَلْ ثُوِّبَ الْكُفَّارُ ما كانُوا يَفْعَلُونَ .
آيا كافران را در آن گيتى پاداش كارهائى كه كردهاند دادند ؟ ( آرى دادند ) .
تفسير ادبى و عرفانى
سوره 83 آيه 0
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
اى خداوند همه خداوندان ، اى بار خداى همه بار خدايان ، اى پادشاه همهء پادشاهان ، پيش از هر زمان و پيش از هر نشان ، خدايا بردبارى و بندگان را فراگذارى ، فرامىگذارى تا فروگذارى ! يا فرا مىگذارى تا درگذرى ! اگر فروگذارى بىنيازى ، اگر درگذرى بندهنوازى ، و جهانيان را نوبت تو سازى . بنده را بر ناسزا بينى و به عقوبت نشتابى ! از بنده كفر شنوى و نعمت بازنگيرى ، و اگر بازآيد وعدهء بخشش و آمرزش دهى ، كريم و رحيم و لطيف خدائى .
مرا تا باشد اين درد نهانى * تو را جويم ، كه درمانم تو دانى
داود پيغمبر گفت : خدايا ، خواهم بدانم كه كرم تو با بندهء عاصى تا كجا است ؟ ندا آمد : اى داود ، تا آنجا كه بندهاى باشد كه گناه كند و من او را از سر گناه به لطف و نعمت خود ( نه به قهر و عقوبت خود ) فرادارم و نعمت بر او بيشتر ريزم و نوازش بر او بيشتر كنم ، تا آخر از من شرم دارد و به درگاه من بازگردد ! و سزاوار بندهء ضعيف آنست كه به زبان سپاس دارى به صفت تضرّع و زارى گويد : اى نزديكتر به ما از ما ، اى مهربانتر از ما به ما ، اى نوازندهء ما به كرم خويش نه به سزاوارى ما ، نه كار ما به ما ، نه به طاقت ما ، نه معاملت درخور ما ، نه منّت به توان ما ، هرچه كرديم تاوان بر ما ، هرچه تو كردى باقى بر ما ، هرچه كردى به جاى ما به خود كردى نه براى ما !
سوره 83 آيه 1
1 -
وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ .
آيه . پيغمبر فرمود : پنج چيز نتيجهء پنج چيز است :
1 - هيچ گروهى پيمان نشكستند مگر آنكه دشمن بر آنان مسلّط شد ، 2 - هيچ حكم خلاف حقّى داده نشد مگر آنكه فقر وفاقت ميان آن مردم شايع گشت ، 3 - هيچ فحشائى ميان قومى شيوع نيافت مگر آنكه به تباهى و هلاكت رسيدند ، 4 - هيچ كمپيمانى و كمفروشى در ميان مردم رائج نشد مگر آنكه دوچار خشكسالى و قحطى شدند ، 5 - هيچ جماعتى از دادن زكات خوددارى نكردند مگر آنكه گرفتار خشكسالى و بىبارانى گشتند !
هامش
( 1 ) - مفسران نوشتهاند كه اين آيه دربارهء حضرت على امير المؤمنين ( ع ) نازل شده كه كافران قريش مانند ابو جهل و وليد آن حضرت را كه ديدند خنديدند چونكه فرق مباركشان باز و بىمو بود !