و چشم بگشايد ، نور بهشت بيند ، دنيا را فراموش كند و شراب وصل نوشد ! بر سفرهء جاويدان بنشيند و چون چشم باز كند مانند آن باز كه خود را بر دست شاه بيند ! او هم سلام شاه بشنود و ميان بهشت شادان و نازان و در جلال و جمال حق نگران باشد .
لطيفه : روى مؤمنان و صدّيقان و شهيدان و عاشقان مشتاقان چون ماه درفشان و چون خورشيد رخشان ، خداوند را مىنگرند ، آن خداى نوازندهء دوستان و دلگشاى مشتاقان ، چه خوش روزى كه روز وصال است ، شادى آنروز بىپايان و دولت آنروز بىكران ، روز شادى و پيروزى و روز عطا و نوال و از جانب كرم نداى كرامت روان كه : خانه خانه شما و من همسايهء شما .
پير طريقت گفت : بهرهء عارف در بهشت سه چيز است : سماع و شراب و ديدار ، سماع را فرمود :
فِي رَوْضَةٍ يُحْبَرُونَ ،
شراب را گفت :
وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً ،
ديدار را گفت :
وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ ناضِرَةٌ إِلى رَبِّها ناظِرَةٌ .
سماع بهرهء گوش ، شراب بهرهء لب و زبان ، ديدار بهرهء چشم است ، سماع واجدان راست ، شراب عاشقان راست و ديدار دوستان راست ، سماع طرب فزايد ، شراب زبان گشايد ، ديدار صفت ربايد ، سماع مطلوب را نقد كند ، شراب راز را جلوه كند ، ديدار عارف را فرد كند ! سماع را هفت اندام رهى ! گوش چون ساقى او است ، شراب همه نوش ، ديدار را زير هر موئى ديدهاى روش !
سورهء - 76 - دهر - 31 - آيه - مكىّ - جزو 29
تفسير لفظى [ آيات 1 الى آخر ]
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
بنام خداوند بخشندهء مهربان .
1 -
هَلْ أَتى عَلَى الْإِنْسانِ حِينٌ مِنَ الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْئاً مَذْكُوراً .
آيا بر انسان هنگامى از گيتى آمده كه چيزى ياد كرده و يادكردنى نبوده است ؟ « 1 »
2 -
إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ نُطْفَةٍ أَمْشاجٍ نَبْتَلِيهِ فَجَعَلْناهُ سَمِيعاً بَصِيراً .
ما آدمى را از نطفه ( جرم ) بهم آميخته آفريديم و او را مىآزمائيم و او را شنوا و بينا كرديم .
3 -
إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً .
ما آدمى را به راه آورديم و راه نموديم و هر يكى را يكى از دو راه نموديم يا سپاس دار يا ناسپاس .
4 -
إِنَّا أَعْتَدْنا لِلْكافِرِينَ سَلاسِلَ وَ أَغْلالًا وَ سَعِيراً .
ما براى كافران زنجيرها و غلها و آتش آماده ساختيم .
5 -
إِنَّ الْأَبْرارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كانَ مِزاجُها كافُوراً .
نيكان و نيكوكاران از جامى ( پرى ) مىنوشند كه آميغ آن كافور است ( از سفيدى و خوشبوئى و خوشمزگى ) .
6 -
عَيْناً يَشْرَبُ بِها عِبادُ اللَّهِ يُفَجِّرُونَها تَفْجِيراً .
( آن شراب را بندگان خدا ) از چشمهاى مىنوشند كه آن را از آن بندگان خدا از بالا و نشيب مىروانند روانيدنى !
هامش
( 1 ) - در تفسير آيه ، بعضى مفسران مراد از انسان ، آدم ابو البشر و بعضى فرزندان آدم در مدت حمل نهماهه مىدانند و بعضى ديگر مقصود همه مردم در فتوت ميان عيسى و محمد مىدانند .