67 -
ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْها لَشَوْباً مِنْ حَمِيمٍ .
پس از خوردن آن ، ايشان راست آميغى از آب جوشيده و داغ !
68 -
ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ لَإِلَى الْجَحِيمِ .
آنگاه بازگشت آنان از خوردن زقّوم و حميم با آتش سوزنده است .
69 -
إِنَّهُمْ أَلْفَوْا آباءَهُمْ ضالِّينَ .
آنان پدران خويش را گمراه يافتند .
70 -
فَهُمْ عَلى آثارِهِمْ يُهْرَعُونَ .
پس آنان بر آثار پدران و در پى آنان به گمراهى مىشتابند !
71 -
وَ لَقَدْ ضَلَّ قَبْلَهُمْ أَكْثَرُ الْأَوَّلِينَ .
هرآينه پيش از قريش هم بيشتر پيشينيان گمراه بودند !
72 -
وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا فِيهِمْ مُنْذِرِينَ .
ما در ميان آنها بيمدهندگان و آگاهكنندگان فرستاديم .
73 -
فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُنْذَرِينَ .
پس درنگر ( اى پيغمبر ) كه سرانجام آگاهىدادگان چگونه است ؟
74 -
إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ .
مگر بندگان پاكدلان خالصشدهء خداى !
75 -
وَ لَقَدْ نادانا نُوحٌ فَلَنِعْمَ الْمُجِيبُونَ .
هرآينه نوح ما را خواند ، و ما چه نيكو پاسخدهندگانى !
76 -
وَ نَجَّيْناهُ وَ أَهْلَهُ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ .
ما او را و كسانش را از اندوه بزرگ رهانيديم .
77 -
وَ جَعَلْنا ذُرِّيَّتَهُ هُمُ الْباقِينَ
« 1 »
.
و نژاد ( ذرّيه ) او را از جهانيان و جهانداران كرديم .
78 -
وَ تَرَكْنا عَلَيْهِ فِي الْآخِرِينَ -
79 -
سَلامٌ عَلى نُوحٍ فِي الْعالَمِينَ .
براى او درود پسينيان گذاشتيم تا بر زبان جهانيان همه گويند : نوح عليه السّلام .
80 -
إِنَّا كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ .
ما آنچنان نيكوكاران را پاداش دهيم .
81 -
إِنَّهُ مِنْ عِبادِنَا الْمُؤْمِنِينَ .
كه او ( نوح ) از بندگان مؤمن ما است .
82 -
ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِينَ .
آنگاه ديگران را به آب بكشتيم .
تفسير ادبى و عرفانى
سوره 37 آيه 24
24 -
وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ .
مفسران گفتند : روز رستاخيز چون كافران را سوى دوزخ رانند از جبّار عالم ندا آيد كه اين كافران را بر پل صراط ! بازداشت كنيد ( بازداريد ) بعضى مفسّران گفتند همهء خلق را بر پل صراط بازدارند و از همه سؤال كنند ، و در آن هنگام از همه كارهاى آنان پرسش كنند ، بهويژه پرسند كه آيا حدّ لا إله الّا اللّه را شناختيد ؟ و حقّ آن را بجاى آورديد ؟ و امر و نهى در آن ، عمل كرديد ؟ و از محرّمات شرع پرهيز نموديد ؟
و نيز گويند : ما حكم شما را به خود شما افكنديم و كردار بد آنها بر روى آنها اندازيد !
سوره 37 آيه 25
25 -
ما لَكُمْ لا تَناصَرُونَ .
از كافران سر پل صراط پرسند : چيست شما را امروز كه معبودان خود را يارى نمىدهيد ؟ چنان كه در دنيا يارى مىداديد ؟ و اينك ايشان را به دوزخ مىبرند و چرا ايشان را به كار نمىآئيد و از دوزخ نمىرهانيد ؟ اين جواب ابو جهل هم هست كه روز جنگ بدر گفت ما همه پشتيبان يكدگريم تا از محمد كين
هامش
( 1 ) در خبر است كه چون نوح از كشتى بيرون شد ، همه مردان و زنان كه با او بودند مردند و تنها سه پسر بنام سام و حام و يافث باقى ماند و از فرزندان آنان مردم يهود و عرب و فارس و ترك و هند كه ذريهء آنها بودند پدر مردمان دنياى آن روز شدند !