جبريل بياورد سوى پيغامبر عليه السّلم بيست سال .
هُدىً لِلنَّاسِ .
رهنماى است قرآن مران را كه به دو بگرود و كار كند بدانچه اندروست .
وَ بَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَ الْفُرْقانِ .
و اندرو آيتهايى است پديد كرده از حلال و حرام او مخرج است اندر دين به دو از شبهتها و گمبودگيها .
فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ .
و هران كسى كاز شما حاضر باشد به ماه رمضان و درست باشد به تن و به خرد ، و نه حايض باشد و نه زجه ، روزه بدارد ماه رمضان .
وَ مَنْ كانَ مَرِيضاً أَوْ عَلى سَفَرٍ .
و هركه از شما بيمار باشد و روزه داشت نتواند يا به سفر باشد ، روزه بگشايد .
فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ .
فرو به عدد آن روزگار كه بگشاده بود روزگار ديگر بدارد .
يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ .
خداى عزّ و جلّ بدان رخصتى كه بداد شما را از گشادن روزه به حال سفر و بيمارى ، آسانى خواست فر شما .
وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ .
و نخواست دشوارى فر شما .
وَ لِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ .
تا تمام كنيد عدد روزگار ماه .
وَ لِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلى ما هَداكُمْ .
و تا بزرگ داريد مرورا بدان كه شناسا كرد مر شما را به دين خويش و سنّتهاى پيغامبر خويش . [ 56 ]
وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ .
تا بگزاريد شكر اين نعمت خداى را عزّ و جلّ و فىفرمانى نكنيد مرورا .
آيهء 186
وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ .
ابن عبّاس گويد : چو آن آيت بيامد :
وَ قالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ .
ياران گفتند يا پيغامبر خداى ، بفرمودمان خداى به دعا ، و وعده كردمان به اجابت ، خبر ده ما را از خداى كه نزديك است او تا فا او راز گوييم ، يا دورست تا به آواز بلندش بخوانيم .
اين آيت بيامد :
وَ إِذا سَأَلَكَ عِبادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌ .
چو بپرسند ترا كه محمّدى بندگان من از من ، بگوى كه من نزديكم به بندگان .
أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ .
پاسخ كنم خواندن خواننده را چو بخواند مرا .
و كلبى گفت : جهودان گفتند چگونه شنود خداى دعاهاى ما و ته كه محمّدى ، چنين گويى همى كه ميان ما و آن آسمان نخستين پانصدساله راهست ؟
اين آيت بيامد .
مقاتل گويد : اين به شأن عمر آمد ، و آن آن بود كه عمر فا زن شبى از شبهاى