و ديكران كفتهاند كه چوب و شاخهاى نازك و برك تازهء آن را جوش داده صاف نموده منعقد مىسازند و اين قسم يافته مىشود در زمين صافن از اعمال روس قريب بتركستان از اقليم پنجم و اين قسم ردئ غير جيد است
* طبيعت ان
كرم و خشك در آخر دوم و بعضى خشك در سوم دانستهاند و شيخ الرئيس رح كفته كه اين مقدار كرمى و خشكى كه در ان است در درخت آن نيست و آن لطيف و معتدل است در سردى و كرمي و مركب از جوهر لطيف مائى اندك كرم و جوهر كثيف ارضي است و همچنين جميع اجزاى آن
* افعال و خواص آن
ملطف و محلل و جالي و قابض و مقوى قوى و اعضاى رئيسه و معده اعضاء الراس و الصدر خائيدن آن با اندك صبر جاذب رطوبات و بلاغم از دماغ و كام و زبان و آشاميدن آن رافع صداع بارد و نزلات بارده و بدستور بوئيدن و استنشاق آن با روغن زنبق و با هليلجات جهت وسواس و حديث نفس و مبادى ماليخوليا و تسكين نوازل و تصفيهء قصبهء رئه براى آنكه مسهل سودا است با آنها و با كندر جهت حدت دهن و تقويت حفظ فهم و طلاى مطبوخ آن با زيت جهت كزاز و رعشه و ضربان و ماندكي اعضا و لرز حميات و ذرور آن در چشم جهت الصاق شعر منقلب و چون در آتش اندازند و پارچهء پنبه را در كلاب تر كرده بدود آن داشته بر چشم صاحب رمد كذارند درد آن را تسكين دهد و چون با روغن كنجد جوش دهند و در كوش بچكانند سدهء آن را بكشايد و كرى را نافع و قطور روغن ثمر آن در كوش محلل رياح و مسكن درد آن و خائيدن و يا سنون آن بتنهائي و يا با ادويهء مناسبه جهت استحكام دندان و لثه و رويانيدن كوشت و تسكين درد آن و خوشبوى دهان و جلب رطوبات از حوالي كام و زبان و دماغ و تقويت معده بالمشاركة مفيد و مضمضه بروغن ثمر آن مستحكم كنندهء دندان متحرك و مسواك كردن به چوب و شاخهاى آن جالي دندان و مستحكم كنندهء آن و لثهء مسترخيه و آشاميدن آن جهت سرفه و نفث الدم و تصفيهء قصبهء رئه و با ادويهء قاطعهء دم حابس آن از هر عضو كه باشد اعضاء الغذاء و النفض آشاميدن آن جهت تقويت معده و امعا و كبد و كرده و خوشبوئى معده و برانكيختن اشتهاى طعام و كسر رياح و رفع سوء هضم و قراقر و فواق ريحي و تحليل رياح و تحريك جشا و ورم احشا و مغص خصوص با آب كرم يا با آب سرد جهت انحدار رطوبات و رفع بلت از معده صاحب شفاء الاسقام كفته چون مصطكي را با آب سرد بياشامند احداث بلت و رطوبت مىنمايد در معده بخلاف آنكه با آب كرم بياشامند و اكر در معده رطوبت بسيار باشد و مصطكي را با آب سرد كه در ان كلقند ماليده صاف كرده باشند بياشامند تليين طبيعت مىنمايد بعسر و مداومت بران باعث حبس و قبض بطن است و با غاريقون مسهل بلغم و با صبر مسهل صفرا و با هليلجات مسهل سودا و با كهربا قاطع نفث الدم و چون يك درم آن را با دو درم شكر سوده بياشامند به آب تليين طبيعت نمايد و تقويت معده بخشد و بادها دفع كند و اخلاط غليظهء بلغميه را تحليل دهد و فضول را منحدر سازد و طبع را نرم دارد خواه شب وقت خواب و يا صبح بياشامند و يا شام و يا قبل از طعام و يا بعد از ان و چون در آب جوش دهند و بياشامند جهت نفث الدم و حبس اسهال و تقويت معده و احشا و چون يك درم آن را در يكرطل آب در كوزهء آب نديده تازه جوش دهند تا دو ثلث آن برود و بياشامند و چون صرف كردد تجديد نمايند باز در كوزهء تازهء ديكر جهت استسقاى زقي و غثيان و زحير و تقويت هضم مجرب و بدستور چون اجزاى درخت آن را در آب بجوشانند و صاف كرده بياشامند و جميع اجزاى درخت آن از ثمر و برك و شاخ و ساق و بيخ همه قابضاند و پوست درخت آن قائم مقام اقاقيا و عصارهء لحية التيس است كه هوفقسطيداس نامند و همچنين عصارهء برك تازهء آن و از ثمر آن روغنى ترتيب مىدهند شديد القبض و لطيف و ملين آشاميدن و ماليدن آن جهت اوجاع رحم و سيلان رطوبات رديه از ان و برآمدكي آن و معده و بر موضع معده و كرده و