آنكه مغز آن را برآورده خشك كرده باشند تا مقدار يكصد رطل كندم و با برنج مىكنجد و اين مخصوص ببنكاله است و جاى ديكر به اين بزركي نمىشود و در هندوستان مىبرند تا صد روپيه فروخته مىشود و ازين طنبور مىسازند هر قدر كه بزرك باشد قيمت آن زياده كه او از آن بلندتر مىشود و صنفي طولاني مستدير و لحم آن با زهومت و اين مخصوص ببلاد هند و بنكاله است و هنود اين را بسيار مىخورند و مسلمين كمتر و بهندى پيته و به بنكالى كونده نامند شيرينى و مرباى اين خوب مىشود و لحم اينها همه سفيد است و تخم همه طولاني پهن و نيز صنفى مىشود مدور و بعضي اندك طولاني و خيارهدار و پوست آن در خامى سبز و بعد از رسيدن سفيد مائل باندك سرخي و لحم و مغز آن سرخرنك و طعم آن با اندك شيرينى و اين رامزوبه و بفارسي كدومكه و بهندى كديمه نامند و بهترين همهء آن سفيد نازك تازهء شيرين آنست كه ريشهدار نباشد و متوسط در بزركي و كوچكي باشد
* طبيعت ان
مطلقا سرد و تر در دوم
* افعال و خواص ان
مبرد و مرطب و مفتح سدد و مدر بول و ملين بطن و زائل كنندهء يرقان و خلفه مزمنه و حميات حاده و خوردن پختهء آن قليل الغذاء و سريع الانحدار و مناسب محرور المزاجان و صفراوى و مولد خلط صالح تفه اكر در معده فاسد نكردد قليل الانهضام زيرا كه بتنهائي سريع الفساد و استحاله بخلط غالب موجود در بدن است و مولد خلط سمى بسبب لطافتى كه دارد و چون با فواكه مناسبه خلط و تركيب نمايند كيفيت آن را مبدل كرداند مانند آنكه اكر با سفرجل و يا آب غوره و يا آب انار و يا سركه در روغن بادام و يا زيت الانفاق طبخ نمايند مولد خلط صالح و جهت صفراوى مزاجان و محرورين و حميات حاده نافع و بدستور چون با سركه طبخ نمايند و ليكن ضرر آن براى صاحبان قولنج و معتادين بدان زياده زيرا كه قرع مولد قولنج است و با شئ حريف مانند خردل مولد خلط حاد و با شئ مالح مولد خلط شور و با قابض قابض و همچنين با هر چيز مستحيل بخلط مناسب آن اعضاء الراس قطور و نشوق يا ريختن آب افشردهء خام آن با شير دختران در بيني و كوش و بدستور كذاشتن جرادهء آن بر سر جهت صداع حار و سرسام و هذيان و جنون و اورام حاره و بيخوابى و ضماد سائيدهء آن بر پيش سر اطفال و غير اطفال جهت ورم حار آن و صداع حار و رفع خشكى دماغ و بىخوابى و بر چشم جهت ورم حار آن و شستن سر به آب آن و آشاميدن و قطور آن در بيني باعث تسكين صداع حار و تنويم مبرسمين و غرغره و مضمضهء آن جهت وجع حلق و درد دندان حار و قطور آن در كوش جهت تسكين درد آن خصوص با روغن كل و سعوط آب مطبوخ پوست خشك آن بتنهائي و يا با روغن كل جهت درد دندان و قطور آب كدوى بسيار كوچك تازهء منعقد كه هنوز كل آن نيفتاده باشد كه در خمير كرفته و زير آتش مشوى نمايند در چشم براى رفع زردى حاصل از يرقان مؤثر و بدستور آب كل آن و جهت رمد حار نيز نافع و آشاميدن آب مطبوخ آن با تمر هندى و شكر جهت تسكين حرارت دماغ و درد سر حار و وسواس و جنون و رمدى كه از بخارات معده باشد اعضاء الصدر آشاميدن اسفيدباج مطبوخ آن با كشك الشعير و يا با ماش مقشر و يا مطبوخ آن در روغن بادام جهت درد سينه و سرفهء حار و بدستور آشاميدن سويق آن بتخصيص كه مغسول باشد اعضاء الغذاء و النفض مطبوخ آن مسكن عطش و كرمي كبد حار و كرب صفراوى و دافع فضول حاره بسبب ازلاقي كه دارد و ليكن موجب سستى و ارخاى معده و امعا است و سويق آن حابس بطن و مسكن عطش و حدت صفرا و خون و كرب و آشاميدن آب مطبوخ معصور آن به قدر ثلث رطل يا دو ثلث رطل و با عسل و اندك نطرون ملين بطن و مسهل باعتدال با مغز فلوس خيارشنبر و ترنجبين و بنفشه مربا و يا شراب آن مسهل صفرا و جهت تپهاى صفراوى و دموى و با تمر هندى و شكر مسهل صفراى سوخته و منقى امعا و كرده جهت حرارت دماغ و رمد و حميات حاره و آب مطبوخ درست در خمير و كل كرفتهء آن بدستور ماء القرع به قدر نيم رطل