است بوى صعتر از ان آيد و در عمل از اقريطشى ضعيفتر باشد و مترجم صيدنه ابو ريحان كفته كه اين را صعترى نامند چون نسبت ببوى آن كنند و چون نسبت بمعدن آن كنند جرمغاني كويند و اين زبونترين انواع آنست و اقريطشي را انطاكي نيز نامند زيرا كه بيشتر از انجا بانطاكيه برند و از انجا به اطراف و اقليطشي نيز لام بجاى را كويند
* طبيعت آن
جالينوس كرم و خشك در سوم دانسته و حنين و ديكر اطبا كرم در سوم و خشك در آخر اول و بعضي نيز خشك در دوم كفتهاند
* افعال و خواص و منافع آن
محلل و ملطف و مفتح سدد و مسهل سودا و بلغم بتنهائي و يا با بنفشه مسهل صفرا نيز و به جهت امراض دماغي و عصباني از قبيل صداع و تشنج امتلائي و صرع و ماليخوليا و مانيا و جنون و كابوس و وسواس سوداوى و فالج و لقوه و خدر و اوجاع مفاصل و سرطان متقرح و تفريح قلب بسبب تنقيهء سودا و كرم معده و رياح را دفع نمايد و موافق امزجهء پيران و مشائخ و بالخاصية جهت امراض سوداوى و تنقيهء سودا بيعديل و نفخ را زائل كرداند صاحب شفاء الاسقام كفته مفتح سدد است و در اسهال بطئ العمل و چون ضم نمايند به آن فلفل و ادويهء لطيفه اسهال بسرعت مىنمايد جهت آنكه آنها معين بر عمل و تحليل آنند
* امراض الراس
و چون يك هفته هر روز ده درهم آن را در نيم رطل شير تازه دوشيده بخيسانند و با پانزده مثقال سكنجبين بنوشند جهت رفع صداع سوداوى و ماليخوليا و تشنج امتلائى و توحش و خفقان مجرب دانستهاند و همچنين چون شش درم آن را در قدرى شير كوسفند تازه دوشيده داخل كرده بياشامند از براى صداع سوداوى و تنقيهء سودا بعد از نضج بمنضجات مناسبه و آشاميدن شش درم آن با ماء الجبن جهت صداع حادث بمشاركت قلب بسبب سوء مزاج سوداوى آن و با مثل آن انسنتين براى ماليخوليا و چون شش درم آن را با ده درم مويز منقى از حب چند جوش خفيفي داده صافى نموده بياشامند نافع است ماليخولياى حادث از آشاميدن خمر بسيار و ادمان بران و جهت وسواس سوداوى و اخراج ديدان طوال اكر اضافه نمايند بر ان طبيخ سر بنفشه مىباشد انفع و چون اضافه نمايند بر همه مفرحى مانند بادرنجبويه و كاوزبان مىباشد ابلغ و همچنين با ماء الجبن از براى ماليخوليا و هشت درم آن با شير تازه دوشيده و شكر سفيد جهت ماليخوليا و مانيا و جنون و كابوس و اكثر امراض سوداوى و استفراغ مادهء ماليخولياى سوداوى با افتيمون و شحم حنظل و اندكى سقمونيا بعد از فصد و نضج ماده موجب رستكارى از ان است و چون افتيمون را كوبيده و بمويز منقى سرشته حب بسته فرو برند از ان پنج درم تا ده درهم نافع است ماليخولياى مراقي را و چون هفت درم افتيمون را كوبيده و با هفت درم سكنجبين ساده سرشته بياشامند اسهال سودا به قوت نمايد و تنقيهء طحال كند و نافع است از براى ماليخولياى طحالي و مانيا و چون هر هفته يك مرتبه ازين تركيب خورده شود مىباشد نافع از براى مانيا و ماليخوليا و جنون و جميع امراض سوداوى محترق از سوداى بارد و همچنين آشاميدن آن با ماء الجبن متجبن بشيرهء قرطم كه مقدار شير دو رطل باشد و حب القرطم كوبيده بيست درم از براى ماليخوليا و مانيا و جنون و وسواس سوداوى بدين دستور كه حب القرطم را كوبيده شير را قدرى جوش داده فرود آورده چون نيم كرم كردد آن را در پارچه كرده در ان بمالند كه تمام شيرهء آن در ان برآيد و بكذارند تا خوب بسته شود پس آن را بدستور مقرر بچكانند و تمام آب آن را از پرويزن بكيرند و با شش درم افتيمون بنوشند طلاطلي در مجربات خود آورده كه ديدم خلق كثيرى از اصحاب ماليخوليا و مانيا و جنون و وسواس سوداوى كه افتيمون مخلوط با فسنتين و برك حنظل به آنها دادند شفا يافتند و نيست دوائي نافعتر از براى ماليخوليا و امراض سوداوى از ان و چون افتيمون را در آب يكدوجوشى داده ماليده صاف نموده در آب صافي آن كلقند حل نموده باز صاف