غافث ، از هر يك دو دانگ ؛ غاريقون ، هَشِّ سفيد « 1 » ، نيم مثقال . و از عقب آن ، ده مثقال ترنجبين را در عرق كاسنى حل نموده نيم گرم بياشامند . و دوازدهم و شانزدهم نيز همان مسهل را ميل نمايند .
اگر احتياج به قوى تر از اينها دوايى باشد ، بايد كه هر « 2 » سه چهار شب يك دفعه آخر شب ، دواءُ التُّربُد را به تنهايى و يا با گلقند سرشته ميل نمايند و بالاى آن آب گرم بنوشند .
اگر حمّى زائل نگردد و به طول انجامد ، مَثرُوديطُوس و يا تِرياق فاروق ، هر روز به قدر نيم مثقال ؛ و يك مثقال تا يك مثقال و نيم جوارش جالينوسى تناول نمايند . و اگر صلابتى در كبد و يا طِحال به سبب طول إزمان آن محسوس گردد ، قرص ريوند بسيار نافع است و همچنين قرص طِحال . و اگر با اين ، تهبّج « 3 » بر پشت دست و پاها نيز باشد ، آن قرص را با سكنجبين بُزورى يا ساده به قدر نيم مثقال تا يك مثقال ميل نمايند .
غذا ، شوربا و نخودآب گوشت گوسفند جوان و يا آب قليه با چلاو و يا ترپلاو ميل نمايد .
و هرگاه از اين تدابير رفع نگردد و آثار بلغميت غالب باشد ، شربت اصول بياشامند - خصوصا كه ورم در دست و پا و صورت و شكم باشد - از چهار مثقال تا هفت مثقال به ترتيب مذكور بياشامند . و در دوازدهم ، مسهلى از مسهلات مذكورهء مناسبه . و آشاميدن عصارهء غافث با « 4 » سكنجبين ساده و گاهى با آب انارين نيز نافع است .
و علامت حمّى مواظِبَه - كه « نايبه » نيز نامند - : آمدن حمّى است هر روز . با سرماى بسيار شديد و لرز اندك . و زمان سرما طويل . و مدّت نوبهء آن ، طويل ؛ هيجده « 5 » ساعت و بعد از آن ، عرق آيد و حمّى مفارقت نمايد و باز در نوبهء ديگر آيد . و ساير علامات اين ، مانند علامات لثقه است كه ذكر يافت .
علاج آن : مانند علاج آن است . و در روز نوبه ، قى در اين بسيار نافع ؛ خصوصا كه مقيى
هامش
( 1 ) . ب : آس سفيد .
( 2 ) . ب : ( هر ) حذف شده .
( 3 ) . الف و ب : ( تهيج ) آمده اما صحيح ( تهبّج ) مىباشد .
( 4 ) . ب : يا .
( 5 ) . ب : هجده .