و از اشياء ضروريهء لابُدّيه كه با خود بايد بر دارد ، اشياءِ حامضه است - از ميوهها و رُبوب و اشرِبه - و سكنجبين و سركه و آلو و زرشك و تمر هندى و سماق و مرداسنگ و كات هندى و دَمُ الأخَوَين و گِل ارمنى و ادويهء ديگر : از حارّه و بارده .
و روز اوّل كه سوار كشتى شود ، بايد كه بسيار نظر به آب دريا ننمايد ؛ خصوص درياى شور . و از رُبوب و اشربهء حامضه - مانند رُبِّ به يا سيب يا انار يا ريباس يا آلو يا زرشك يا حُمّاض و اقلًّا افشُرهء تمر هندى - بخورد .
و مادام كه سوار كشتى است ، مداومت به خوردن اينها و اشياء ترش - مانند آش سماق و اناردان و تمر هندى و كشك و امثال اينها - نمايد .
و با وجود اين تدابير ، اكثر به سبب حركت كشتى ، قى به هيجان آيد [ و ] بايد كه مانع آن نگردد و حبس ننمايد و بگذارد تا قى آيد و معده از اخلاط رديه پاك گردد . و بعد از آن ، چيزى از رُبوب مذكوره و يا سكنجبين بياشامد و يا لعق نمايد .
و چون به سبب رسيدن آب درياى شور به بدن ، عضوى مجروح گردد ، مرداسنگ شيرين نموده - يعنى در آتش چند مرتبه گرم كرده در آب سرد انداخته - و يا [ مردار سنگ ] سفيد كرده آن را - به نحوى كه در « قرابادين » ذكر يافت - نرم سوده بر آن بپاشند . و يا كات هندى سوده و يا دمُ الأخوين و يا گِل ارمنى . و كات از همه بهتر است .
خلاصة الحكمة ( فارسى ) — صفحة 1309
مساهمون: محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
ص١٣٠٩