فايدة ششُم : در بيان تدابيرِ بعد از قي
بدان كه چون از قى فارغ شوند ، دَهَن و روى را به آب ممزوج با سركه بايد كه بشويند جهت ردع موادّ ؛ تا مادّهء متصاعده از رأس فرود آيد و ثقل ، دور گردد و از نسيان محفوظ گردند .
پس قدرى مصطكى به آب سيب بخورند ؛ تا معده را قوّت بخشد و غثيان را تسكين نمايد .
و اگر تشنگى غالب شود ، آب و جُلّاب نياشامند ؛ زيرا كه اينها مغثّىاند ؛ بلكه شربت سيب ممزوج به آب و يا سكنجبين با آب بياشامند ؛ جهت آن كه شربت سيب مقوّى معده و مسكِّن غثيان و سكنجبين ، محلِّل و مقطِّع موادّ باقى مانده « 1 » در معده است و اگر بدل سكنجبين شربت ليمو يا شربت حُمّاض نمايند بهتر است ؛ به جهت آن كه سكنجبين خالى از غثيان نيست . و نيز قدرى « 2 » گلاب با مصطكى ممزوج نموده بياشامند .
و ببايد دانست كه عطش حادث بعد قى بدون آن كه ادويهء حارّهء مقييهء استعمال نموده باشند ، دليل كمال تأثير قى « 3 » و تنقيهء معده است .
و بعد از قى ، تا گرسنگى غلبه ننمايد غذا تناول ننمايند ؛ خصوصا كه قبل از « 4 » قى غذا تناول نموده باشند . و بهترين اغذيه در اين وقت اغذيه « 5 » لطيفه خفيفه سريعةُ الهضم كثيرةُ الغِذاست ؛ مانند جوجهء مرغ و مرطوبى را گنجشك و بچّه كبوتر تازه به پرواز آمده و امثال اينها . و بعد [ از آن ] ، غذا دوايى هاضمِ غذا تناول نمايند .
و استراحت بعد قى و تدهين شراسيف و استحمام جهت رفع اعيا و كلال لازم است . ليكن اگر به حمّام روند ، مكث بسيار در آن نكنند ؛ بلكه به زودى غسل نموده برآيند ؛ تا به
هامش
( 1 ) . ب : ( مانده ) حذف شده .
( 2 ) . الف : قدد .
( 3 ) . ب : ( قى ) حذف شده .
( 4 ) . ب : ( از ) حذف شده .
( 5 ) . الف : ( در اين وقت اغذيه ) حذف شده .