دارد . و بعد از نضج مادّه ، مرضعه را مسهل سنا و تربد و امثال آن هر دو انسب است . و ديگر تدابير و ادويهء مناسبهء مجرّبه كه در حمّاى مركّب از صفراء و بلغم بيان خواهد يافت ، آن چه مناسب دانند استعمال نمايند .
[ د ] و نيز از جمّله حمّيات خلطيهء عفنيه : سوداويهء بسيطه است
اين نوع حمّى ، اطفال را كم تر عارض مىگردد ؛ به جهت مباينت و ضدّيت مزاج ايشان با مزاج سودا . و بالجملة ، لازمهء اين تب است كه دو روز در ميان آيد اگر مادّهء آن خارج عروق باشد كه اكثرى است . و اگر داخل عروق باشد ، لازم باشد و به دور « ربع » اشتداد يابد . و ربع لازم ، صبيان را بسيار نادر الوقوع است .
على الجملهء ، علاج آن ، آن است كه جهت نضج مادّه مرضعه را طبيخ مويز منقّى و رازيانه و اصل السوس محكوك مرضوض و سپستان با گلقند بخورانند . و غذا نخودآب . و بعد از گذشتن چهل روز و حصول نضج ، مسهل بخورانند و تنقيه به تفاريق نمايند .
و طفل اگر غذا خوار باشد او را پرهيز بسيار نفرمايند و ليكن از تناول فواكهء رطبهء سريعة الفساد مانند خربزه و شفتالو و بُقول شديدة البرودة مانند كاهو و هندبا و هرچه بارد يابس باشد ، اجتناب فرمايند . و چون اين حمّى مزمن مىباشد ، ملاك امر در آن ، مراعات نضج مادّه است با رعايت قوّت .
و دواء الحلتيت بعد چهل روز مرضعه را نفع تمام دارد . و همچنين ادويهء مجرّبهء ديگر ربع را . و تا هنگامى كه از دادن ادويه به مرضعه كفايت شود ، به طفل نبايد خورانيد .
[ فايده ] و ببايد دانست كه حمّى ربع دو نوع است .
يكى ، آن كه مادّهء آن سوداى طبيعى عفن باشد ؛ خواه داخل عروق خواه خارج عروق . علامت و علاج آن ، همان است كه ذكر يافت .
دوم ، آن كه مادّهء آن سوداى احتراقى عفن باشد و سوداى احتراقى ؛ اعمّ است « 1 » از آن
هامش
( 1 ) . الف : ( عفن باشد و سوداى احتراقى ) حذف شده .