از دوشيدن است و در دوشيدن ، خوف الم و ضرر است . و در شير مرضعه كه عيبى باشد ، آن زمان دوشيدن و مكيدن قبل از خورانيدن به طفل واجب است .
و در تدبير اصلاح شير آن كوشند به تدابيرى كه - ان شاء اللّه تعالى - خواهد آمد .
و بهترين شير اطفال را شير مادر آنهاست ، حتّى كه به تجربه رسيده كه اگر طفل پستان مادر خود را بىآن كه شير داشته باشد بمكد ، اكثر اذيتها از آن مندفع مىگردد و شير مادر را تقويت عظيم است در اعضاء اصليهء طفل و باعث فربهى و تنومندى است و حكم مايهء شير دارد در انعقاد و تقويت اعضاء .
و اگر شير مادران به سبب اذيت و كوفت بسيارى كه به او ميرسد در آن حين متغير شده باشد و يا آن كه چون شير او محتبس مانده فى الفور خورانيدن او مناسب نباشد ، يك دو دفعه اوّلًا مادر شير به طفل بخوراند بعد از آن مرضعهء شير ده به طفل خود و يا به طفل ديگر ؛ خصوصا كه معتاد به ادويهء مقوّيه و حافظ صحّت باشد تا مزاج طفل از همان زمان تقويت يابد و بعد از آن « 1 » يك هفته و زياده كه شير مادرِ آن به اصلاح آيد ، اگر تواند كه خود شير بدهد بهتر است و الّا مرضعه بخوراند .
و علامت اصلاح شير مادر آن و همچنين اصلاح شير مرضعه آن است كه قوام و لون آن معتدل باشد و بدبو نباشد .
و اجتماع دو لبن مخالف با هم جايز نيست كه دو مرضعه شير دهند به يك طفل كه شير آن هر دو با هم مخالف باشد « 2 » ؛ زيرا كه حكم اجتماع دو آب و يا دو غذاى مختلف دارد و چون قواى هاضمهء طفل ، ضعيف مىباشد لهذا ضرر آن عظيم مىباشد و سرايت به جميع اعضاء مىنمايد .
و چون شير از پستان به سبب كمال زيادتى جارى باشد ، بايد كه پستان را به دست بگيرند و در دهن طفل گذارند « 3 » و به اندك زمانى جدا نمايند و باز به دستور در دهن او گذارند ؛ تا به سبب كثرت اجتماع در دهن او ، به حلق او داخل نشده به منفذ بينى او جَهَد و باعث تعب عظيم گردد .
هامش
( 1 ) . ب : ( آن ) حذف شده .
( 2 ) . ب : مخالفت داشته باشد .
( 3 ) . ب : بگذارند .