بعد از آن نشف رطوباتِ آن نموده تدهين نمايند به ادهان مناسبه و پسر را زود زود تا چهار ماه و دختر را تا دو ماه تدهين كافى است و بعد از آن هر چهار روز و يا هر هفته يك مرتبه . و بهترين ادهان براى پسران ، روغن گاو است و روغن دنبه و پيه تازه و دختران را روغن بنفشه و بادام و امثال آن . و در حين تدهين ، اعصاب و عضلات او را كه بر دو طرف « 1 » مهرههاى پشت است تا گردن چرب نموده به انگشت مهين بمالند به ملايمت تا ماندگى و كوفت و صلابتى كه به سببِ دير در قنداق بستن و در مهد و گهواره ماندن ، او را عارض گشته ، زائل گردد .
گاه است به سبب دير ماندن در قنداق و يا گهواره ، اعصاب و پشت او را آسيبى و سختى به هم رسيده و لهذا گريهء بسيار مىكرده و شير نمىگرفته و آرام نمىيافته به هيچ نحو و چون اعصاب پشت و گردن او را چرب نموده و به نحو مذكور ماليدند ساكت گشته و شير گرفته و آرام يافته و به خواب رفت و عوام ، اين را « رگ پشت » نامند و اهل هند گويند « هسلى » او بى جا شده و در اين حالت تليين بطن طفل به شيافات و ضمادات مناسبه اولى است .
چون از تولّد طفل ، سه روز يا هفت روز گذرد و « 2 » بعضى بعد ، چلّه به مهد - يعنى گهواره - مىبندند و به لحن خوش و آواز نيكو و ملايم ترنّم مىنمايند و حركت مىدهند مهد را و مىجنبانند تا او را خواب آيد ؛ زيرا كه اطفال را از اصوات و الحان نيكو و ترنّم لذّت تمام حاصل مىگردد و آرام مىيابند . و نيز به سبب تحريك و تنويم گويا رياضتى او را حاصل گشته رفع كلال ايشان مىگردد . و ليكن بعد [ از ] غذا و شير خورانيدن ، حركت قوى چه در قماط و چه در مهد و چه در غير آن جايز نيست ؛ جهت آن كه مخضخض « 3 » و محرِّك لبن است در بطن آن و باعث سوءِ هضم .
و بايد كه در همان حال سر طفل بلندتر باشد ؛ يعنى پايههاى به « 4 » جانب سر مهد ،
هامش
( 1 ) . ب : هر دو طرف .
( 2 ) . الف : ( گذرد و ) حذف شده .
( 3 ) . الف و ب : ( مخضحض ) آمده اما صحيح ( مخضخض ) است .
( 4 ) . ب : ( به ) حذف شده .