و قرص كهربا و انجبار مجرّب « 1 » است . و از حركات و تناول اشياء مذكورهء قبل اجتناب فرمايند و از جماع نيز . و عدس و گلنار و پوست انار و انجير خشك و هليله در آب و سركه جوشانيده آبزَن نمايند ؛ يعنى در آن بنشانند و اثفال اين مطبوخ را نرم سوده بر عانهء او بمالند و اگر ازين تدابير حبس نگردد ، به ادويهء حابسه ديگر كه در معالجات آن مذكور است حبس نمايند .
و چون تمدّد و كشيدگى در شكم و عضلات و پشت او به سبب ابخره و رياح و ثقل جنين عارض گردد و اعيا و ضعفى به هم رسد ، بايد تلطيف « 2 » غذا نمايند و عضلات و پشت و گردن و كتف و بازوى او را به قوّت بمالند كه فايده مىبخشد و روغن گل بمالند و از پشك بُز و آرد جو نانى پخته و در پارچهء كرباسى پيچيده به تدريج عضلات را به آن تكميد نمايند .
و چون ريحى در معده و امعاى ايشان پيچد و حركت نمايد ، معجون كمونى و سفوف مقوّى و زيره و باديان و دانهء هيل كوبيده ، شيره كشيده ، گرم نموده و يا سفوف آن را تناول نمايند بالاى طعام و تقليل غذا نمايند و حركت معتدله فرمايند .
و چون ورمى بر پشت پاى ايشان ظاهر گردد - چنان چه بعضى زنان را عارض مىگردد ؛ خصوص در حمل به دختر - بايد كه به زودى متوجّه تدبير و معالجه آن نگردند اگر كم باشد ؛ زيرا كه در اواخر حمل و يا بعد از وضع حمل خود به خود زائل مىگردد و چون شدت نمايد ، حضض به آب كرنب و صبر و فوفل و صندل به آب عنب الثعلب طَلا نمايند و برگ كلم پخته ضماد نمايند و همچنين روغن گل با سركه « 3 » بمالند و نمك با سركه نيز طِلا نمايند .
و چون اشتهاى فاسد و خواهش تناول اشياء رديئه به هم رسد « 4 » - چنان چه اكثر حوامل را عارض مىگردد ؛ خصوص در حمل به دختر - متوجّه تدبير و معالجهء آن نگردند كه نزد كبر جنين ، خود به خود زائل گردد به تحليل مادّهء غليظهء لزجهء فاسدهء طالبهء آن . و اگر افراط نمايد ، تنقيهء معده به جلنجبين ممزوج با سكنجبين و يا با سفوف رازيانه سرشته و امثال اينها آن چه
هامش
( 1 ) . ب : نيز مجرب .
( 2 ) . الف : لطيف .
( 3 ) . الف : يا سركه .
( 4 ) . ب : ايشان را به هم رسد .