و از جماع و رياضت متعبه و آن چه باعث تنفّس عظيم و متواتر گردد اجتناب نمايند و لهذا دَعَه و سكون و راحت را در اين هنگام نيكو دانستهاند . و نشستن در ارجُوحه « 1 » - يعنى گهواره - به اعتدال و به ملايمت حركت دادن بهتر است از دعه و سكون مطلق ؛ زيرا كه مطلق دعه و سكون باعث ترطيب بدن است به اجتماع فضلات يوما فيوما و اين ؛ باعث تحليل آنها و حدوث تجفيف است .
و نيز بايد كه ملاحظه نمايند كه « و با « 2 » » به چه سبب از اسباب است . اگر از اسباب سماويه است ، واجب است كه در خانههاى غائر پست مسقّف محفوظ به ديوارهاى طويل رفيع ساكن گردند و هواى آن را تعديل و اصلاح نمايند ؛ به نوعى كه عن قريب - ان شاء اللّه تعالى - مذكور مىگردد . و هواى خارج را بند نمايند . و اگر از اسباب ارضيه است ، لازم است « 3 » كه در اماكن مرتفعه و صحراهاى بلند وسيع سكنى نمايند . و هرگاه فساد از هر دو سبب سماوى و ارضى باشد ، آن هنگام خانه بهتر از صحراست ؛ زيرا كه خانهء محصورِ اندك را اصلاح نمودن ممكن است .
اگر تواند شد كه نقل مكان به بلدى و جايى كه در آن جا و با نرسيده و سرايت نكرده نمايند ، بهترين تدابير است و اگر ممكن نباشد انتقال ، به تدبير آن مكان كوشند .
و عمده و اصل تدابير خلاصى از مهلكه آن است كه بندگان را بايد در هر امرى از امور و حالى از احوال ، راضى به قضا و متوكّل به او - سُبحانَه - و راجى و اميدوار فضل او و بى وسواس غم و اندوه باشند و با وجود آن ، به امر و حكم او - سبحانه -
« وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ »
« 4 » و
« سِيرُوا فِي الْأَرْضِ »
« 5 » دست از تدابير آن برندارند و اسباب و ادوات را باطل ندانند و ضايع نگذارند و به كار فرمايند .
هامش
( 1 ) . الف : ارجوجه .
( 2 ) ب : ( و با ) حذف شده .
( 3 ) . ب : ( است ) حذف شده .
( 4 ) . سورهء بقره ، آيهء 195 .
( 5 ) . سورهء انعام ، آيهء 11 .