تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ميزان الطب ( فارسى ) — صفحة 112

مساهمون:

ص١١٢
فايده : هر چه مزيد منى است ، شير نيز بيفزايد و شير حيوانات نوشيدن آن جا كه سبب قلّت ، يبوست و نحافت باشد مجرّب است .

فصل دوم : در كثرت دُرور لبن .

و اسباب او ضد اسباب قلّت است . علاج : در تخفيف كوشند و مدرّات حيض سود دارد و اين دوا نافع است : لُك و مردار سنگ ، هر دو به روغن گل بر پستان بمالند و زيره به سركه و عدس به سركه پخته و برگ اسبغول كوفته ، همين عمل كند . اما در غلبهء برودت ، برگ سُداب و تخم او و تخم كرنب ضماد نمايند .

فصل سوم : در اورام و تمدّد پستان . علاج :

اگر ماده گرم بود ، سركه به آب گرم در مثانهء حيوان كرده ، تكميد كنند و عنب الثعلب كوفته ، ضماد نمايند و بعد سه روز ، آنچه در تجبّن اللبن بگويم ، ضماد سازند . و اگر ماده سرد بود ، كرفس كوفته ، ضماد نمايند و بر نهند يا بابونه كوفته به آب باديان ، سرشته و ديگر قوانين اورام ، مطلق مرعى دارند .

فصل چهارم : در تجبّن اللبن در ثدى ؛

يعنى بستن شير در پستان . بدان كه چون شير در پستان بندد ، ورم آرد در اكثر . و سبب تجبّن ، يا حرارت مفرط است كه شير را غليظ سازد از تحليل لطيف ، يا برودت مفرط كه شير را بيفزايد ، يا نه برآمدن شير كه به سبب دير ماندن غليظ شود . علاج : حسب سبب تدارك نمايند ؛ چنان كه در ورم گذشت . و در آن جا كه نابرآمدن شير سبب بود ، خواه از ضعف امتصاص طفل يا جز آن كه اتفاق افتد ، تدبيرش آب گرم ريختن است و مكيدن به آهستگى تا همهء شير برآيد . و هر گاه عفونت با تجبّن يار شود ، فساد لون ورم و لون و طعم شير بر آن گواهى دهد . تدبير پزانيدن كنند به تضميد تخم كتان و حلبه و خطمى و تخم او و بابونه ، جمله برابر كوفته ، بيخته به آب چغندر يا به آب خالص سرشته ، در روز دو سه بار اين ضماد تجديد نمايند و بعد پختن اگر به دواى منفجر بشكافد ، فبها و الّا به آهن بشكافند .
ميزان الطب ( فارسى ) — صفحة 112 | نصيرى / مير محمد اكبر بن محمد شاه ارزانى