خداوند مىفرمايد :
لا يُسْمِنُ وَ لا يُغْنِي مِنْ جُوعٍ
« 1 » ، يعنى سودشان نبخشد و بىنيازشان نكند ، نه ورودشان [ بر امام ] بدانها سود بخشد و نه نشستنشان [ در حضور امام ] آنان را بىنياز كند .
[ 202 ] ابو بصير از امام صادق عليه السّلام روايت مىكند كه در تفسير اين آيهء شريفه :
. . . ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى ثَلاثَةٍ إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ وَ لا خَمْسَةٍ إِلَّا هُوَ سادِسُهُمْ وَ لا أَدْنى مِنْ ذلِكَ وَ لا أَكْثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمْ أَيْنَ ما كانُوا ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
لا يُسْمِنُ وَ لا يُغْنِي مِنْ جُوعٍ
« 2 » فرمود : اين آيه در بارهء فلان و فلان و ابو عبيدهء جراح و عبد الرحمن بن عوف و سالم مولاى ابو حذيفه و مغيرة بن شعبه نازل شد ، آن گاه كه ميان خود نامه نوشتند و همداستان شدند كه اگر محمّد صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم از جهان ديده فرو بست هرگز اجازه ندهند خلافت ، در ميان بنى هاشم جاى گيرد . پس خداوند متعال اين آيه را در شأن آنها فرو فرستاد . او مىگويد : عرض كردم : پس اين سخن پروردگار چيست كه فرمود :
أَمْ أَبْرَمُوا أَمْراً فَإِنَّا مُبْرِمُونَ * أَمْ يَحْسَبُونَ أَنَّا لا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَ نَجْواهُمْ بَلى وَ رُسُلُنا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُونَ
« 3 » ؟
امام عليه السّلام فرمود : اين دو آيه نيز در بارهء آنها در همان روز نازل گشت .
امام صادق عليه السّلام فرمود : شايد تو بر آنى كه روزى باشد مانند آن روز كه اين عهدنامه نوشته شد جز روزى كه حسين عليه السّلام به شهادت رسيد ، [ روز عاشورا ] در علم خدا چنين گذشته بود و همان را به رسول خدا اعلان داشت كه : هر گاه آن عهدنامه نوشته شد حسين عليه السّلام كشته مىشود و حكومت از دست بنى هاشم بيرون مىرود و همهء اينها تحقّق يافت .
هامش
( 1 ) « نه فربه كند و نه گرسنگى را بر طرف كند » ( سورهء غاشيه / آيهء 7 ) .
( 2 ) « رازگويى سه نفر نباشد مگر آنكه خدا چهارمين آنهاست و نه پنج نفرى مگر آن كه خدا ششمين آنهاست و نه كمتر از اين و نه بيشترى هست مگر آنكه هر كجا باشند خدا نزد آنهاست . آن گاه روز رستخيز از كارهايى كه كردهاند آگاهشان سازد كه براستى خدا به همه چيز داناست » ( سورهء مجادله / آيهء 7 ) .
( 3 ) « بلكه امرى را اثبات و ابرام كردند ، همانا ما هم ابرامكننده هستيم ، يا پنداشتهاند كه ما نهان و رازگويى آنان را نشنويم ؟ آرى ، فرستادگان ما كه همراه آنانند مىنويسند » ( سورهء زخرف / آيهء 79 و 80 ) .