و دبور پرسش كردم و عرض كردم : مردم مىگويند باد شمال از بهشت و باد جنوب از آتش مىآيد . امام عليه السّلام فرمود : خدا را سپاهيانى است از باد كه هر كدام از بندگان نافرمان خويش را بخواهد با آن عذاب مىدهد ، و بر هر بادى ملكى گمارده است ، و چون خدا بخواهد مردمى را به گونهاى عذاب رساند به فرشتهء گماشته به اين گونه باد كه قرار است وسيلهء عذاب باشد ، دستور مىدهد ، سپس آن فرشته فرمان مىدهد به آن باد ، پس آن باد چون شير ژيان مىجهد . فرمود : هر كدام از اين بادها را نامى است آيا نشنيدهاى كه خداوند مىفرمايد :
كَذَّبَتْ عادٌ فَكَيْفَ كانَ عَذابِي وَ نُذُرِ * إِنَّا أَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً صَرْصَراً فِي يَوْمِ نَحْسٍ مُسْتَمِرٍّ
« 1 » ، و فرمود :
الرِّيحَ الْعَقِيمَ
« 2 » ، و نيز پروردگار مىفرمايد :
رِيحٌ فِيها عَذابٌ أَلِيمٌ
« 3 » ، و
فَأَصابَها إِعْصارٌ فِيهِ نارٌ فَاحْتَرَقَتْ
« 4 » ، و بادهايى را خداوند ياد كرده است كه بندههاى نافرمان را بدان عذاب رساند . فرمود : و براى خداوند سبحان ، بادهاى رحمت است كه آبستنكنندهء درختانند و بادهاى ديگرى كه آنها را از درگاه رحمت خود بوزاند . بادهايى كه ابر آن را برانگيزاند ، بادهايى كه ابر را ميان آسمان و زمين باز دارند ، بادهايى كه ابر را مىفشارند تا به اذن الهى ببارند ، و بادهاى ديگرى كه خداوند در قرآن بر شمرده است .
امّا نامهاى چهارگانهء اين بادها : شمال ، جنوب ، صبا و دبور پس آنها نامهاى فرشتگانى هستند كه بر آن بادها گماشته شدهاند ، و چون خداوند آهنگ آن كند كه باد شمال وزيدن گيرد به فرشتهاى كه شمال ناميده مىشود دستور مىدهد تا بر خانهء كعبه فرمود آيد و بر ركن شامى بايستد و پر زند و باد شمال تا آنجا كه خدا خواهد از بيابان و دريا پراكنده شود ، و هر گاه خدا خواهد كه باد جنوب وزيدن گيرد به فرشتهاى كه نامش جنوب
هامش
( 1 ) « عاديان به تكذيب پرداختند . پس چگونه بود عذاب من و هشدارها [ ى من ] ؟ ما بر [ سر ] آنان در روز شومى ، به طور مداوم ، تند بادى توفنده فرستاديم » ( سورهء قمر / آيهء 18 و 19 ) .
( 2 ) « باد مهلك » ( سورهء ذاريات / آيهء 41 ) .
( 3 ) « بادى است كه در آن عذابى پر درد [ نهفته ] است » ( سورهء احقاف / آيهء 24 ) .
( 4 ) « [ ناگهان ] گردبادى آتشين بر آن [ باغ ] زند و [ باغ يكسر ] بسوزد » ( سورهء بقره / آيهء 266 ) .