دانشمندان در آن سرگردان است .
در آفريدن انسان و تقسيم شدن به دو گروه
[ 56 ] زراره از امام باقر عليه السّلام يا صادق عليه السّلام نقل مىكند كه فرمود : همانا خداوند عزّ و جلّ زمين را آفريد و تا چهل پگاه آب شور بر آن فرو فرستاد و تا چهل پگاه آب شيرين ، و همين كه اين دو با يك ديگر درآميختند خداوند مشتى از آن را برگرفت و هر دو را سخت مالش داد و سپس به دو گروه تقسيمشان كرد ، و از هر كدام از آن انبوهى برآمدند . همچون انبوه ذرّهها ، و گروهى راه بهشت را در پيش گرفتند و دستهاى راه دوزخ را .
چند حديث در رؤياها و حجّت بر اهل آن زمان
[ 57 ] از حسن بن عبد الرحمن به نقل از ابو الحسن عليه السّلام رسيده است كه فرمود : خواب ديدن و رؤيا در زمانهاى گذشته و آغاز آفرينش نبوده است و بعدا ايجاد شده است . عرض كردم : دليل آن چه بود ؟ در پاسخ فرمود : خداوند سبحان پيامبرى را به مردم زمان خود فرستاد و او آنها را به عبادت و فرمانبرى از خدا فرا خواند . آنها گفتند : اگر چنين كنيم چه خواهيم داشت ؟ به خدا سوگند كه نه تو از ما مال بيشترى دارى و نه تبارت ارجمندتر از مايند كه پيرو تو باشيم . او در پاسخ فرمود : اگر از من فرمان بريد خداوند به فردوس هدايتتان مىكند ، و اگر از من نافرمانى كنيد خداوند شما را به آتش برد . آنها گفتند :
فردوس و آتش كدام است ؟ او بهشت و دوزخ را براى آنها توصيف كرد ، آنها گفتند : كى ما به آن سو خواهيم رفت ؟ فرمود : هر گاه مرديد ، گفتند : ما مردگان خود را ديدهايم كه استخوان و پوسيده شدهاند . و بدين ترتيب او را بيشتر تكذيب كردند و سبك شمردند و خداوند عزّ و جلّ در ميان آنها رؤيا و ديدن خواب را ايجاد كرد ، و چون خواب ديدند نزد پيامبر آمدند و خواب و شگفتى خود را از آن به آگاهى پيامبر رساندند ، و او در پاسخ فرمود : همانا خداوند عزّ و جلّ خواسته است با اين كار بر شما حجّت آورد و بفهماند چون مرديد ارواحتان اين چنين به سر خواهند برد ، و هر گاه جسمتان پوسيده شد ، جانها در كيفر