كان فى الموجودات وحدات فوق واحدة و كل واحد من الأعداد فإنّه نوع بنفسه و هو واحد فى نفسه من حيث هو ذلك النوع « 1 » خواص . و الشىء الذى لا حقيقة له محال أن تكون « 2 » له خاصة « 3 » الأولية أو التركيبية أو التمامية أو الناقصية أو الزائدية « 4 » أو المربعية أو المكعبية أو الصّمم و سائر الأشكال التى لها . فإذن لكلّ واحد من الأعداد حقيقة شخصية « 5 » و صورة مصوّرة « 6 » منها فى النفس » « 7 » ، إنتهى كلامه .
و من مىگويم كه : دليل ديگر بر وجود عدد ، خواص و آثار عجيبهء عدد است ، چنانكه در علم تكسير عدد به تجربه معلوم است كه تكسير سه در سه ، يا سيزده در سيزده ، نحس است ، و تكسير چهار در چهار ، يا عشره در عشره ، سعد است . و شىء معدوم محال است كه مبدأ اثر باشد . و اما اينكه اين موجود خارجى عرض است نه جوهر ، اين كه : شك نيست كه عدد عارض انواع و اشخاص اعراض بوده ، موجود در اعراض است و هرچه موجود در اعراض باشد ، محال است كه جوهر باشد .
شكوك و شبهات فى وجود العدد فى الخارج - بعضى معارضه كردهاند و گفتهاند : اگر عدد موجود باشد در خارج ، لازم آيد كه ثلاثه ، چهار موجود باشد ، دو معروض موجود كه به حسب هيأت باهم بودن موجودى و موجودى ، معروض اثنين و به حسب هيأت باهم بودن موجودى و موجودى و موجودى ، معروض ثلاثه است . و دو موجود عارض كه يكى شخص نوع اثنين « 8 » است متشخص به معروضش ، و ديگرى شخص نوع ثلاثه است ، متشخص به معروضش . و چون چهار موجود باشد ، لازم آيد كه چهار موجود ، هشت موجود باشد در خارج ؛ چهار موجود معروض كه به حسب باهم بودن موجودى و موجودى متكررا معروض دو اثنين و به حسب باهم بودن موجودى و موجودى و موجودى ، معروض ثلاثه و به حسب باهم بودن موجودى و موجودى و موجودى و
هامش
( 1 ) . ( همان ) : + و له من حيث هو ذلك النوع .
( 2 ) . ( م ) : يكون .
( 3 ) . ( الهيات شفا ) : خاصية .
( 4 ) . ( همان ) : أو الزائدية أو الناقصية .
( 5 ) . ( همان ) : تخصّه .
( 6 ) . ( همان ) : يتصور .
( 7 ) . شفا ، الهيات ، مقاله 3 ، فصل 5 ، صص 119 - 120 .
( 8 ) . ( م ) : + اثنين .