مقرح جلد و مؤلف « ما لا يسع » گويد كه : چون سه مثقال و نيم او را جوشانيده ، آب او را با نعناع بنوشند و از عقب او ، ماهى شور بخورند ، جميع كرم معده را دفع مىكند و ديگر متكون نمىشود و مؤلف « تذكره » ، اين خاصيت را به جهت نوع بستانى او ذكر كرده است .
و « ابن تلميذ » در مغنى مىفرمايد : كه اقسام اذان الفار ، غير مرزنجوش است و همچنين از ساير كتب نيز همين معنى ظاهر مىشود ؛ چه مرزنجوش ، متّصف به صفات ديگر و از جمله رياحين و با عطريت و برگش شبيه به گوش موش و مايل به تدوير نيست ، و گل او سفيدِ مايل به سرخى است و تخمش شبيه به تخم ريحان و شفاف مىباشد و تشويش قول صاحب اختيارات ، نهايت ظهور دارد .
[ 162 ]
آذان الأرْنَب :
به لغت بربرى ، لَصيقى است .
[ 163 ]
آذان الفتر :
عصى الراعى است .
[ 164 ]
آذان الثور :
لسان [ الثور ] است .
[ 165 ]
اذرياس :
به لغت عبرانى ، ثافسيا است .
[ 166 ]
آذان العَبْد :
به لغت بربرى ، مزمار الراعى است .
[ 167 ]
آذان الفِيل :
لوف الكبير است .
[ 168 ]
آذان الجَدى :
نوع بزرگ لسان الحمل است .
[ 169 ]
آذان الشَّاة و آذان الغَزال :
لصيقى است و گويند لسان الحمل است بلسكى را اذان الغزال نامند .
[ 170 ]
آذان الدب :
قلومس است .
[ 171 ]
آذان القِسيس :
نوعى از ابرون است .
[ 172 ]
اذْناب الخَيل :
لحية التيس است .
[ 173 ]
ارْمال و ارْمالَك :
و به سريانى ارمالى نامند . دواء خشبى است شبيه به قرفه و با عطريت . منابت او ، هند و يمن و نبات او به قدر ذرعى و برگش تيره رنگ و گلش كبود و بىثمر و مستعمل ، پوست اوست و مايل به زردى مىباشد .
در آخرِ دوّم ، گرم و خشك و نائب مناب قرنفل و دارچينى و مقوّىّ دل و احشا و معين هضم و جميع قوتها و حابس طبع و مانع انتشار زخمها و آكله و مدرّ فضلات و ضماد او جهت بثور و اورام و اندمال قروح و مانع تعفن اعضاء و بوئيدن او جهت تقويت