منبتش نزديك آبها و برگش سبز مايل به زردى و دراز و زود شكن و گل و تخم او مايل به زردى و با اندك لزوجت است و برى او ، قوىتر از بستانى و رطوبت و برودت او كمتر از آن است .
در دوّم ، سرد و تر و سريع الهضم و رادع اورام حارّه باطنى و ظاهرى و مولد خلط صالح و موافق جگر حارّ و صاحبان تب حارّه و مليّن طبع و ساق او مفتِّح سدد و رافع اورام ظاهر و باطن و با شكر جهت سپرز و سنگ گرده ، نافع و با ادويهء مسخنه غير محلله ، مبهى .
مولد رياح و مصلحش ادويه خوشبو .
طلاى عصاره و برگ او ، رافع جرب و حكّه و آثار و شستن جامهء حرير و پشمينه با آب طبيخ او پاك كنندهء چرك است ؛ بدون تغيير رنگ آن .
تخم او در گرمى ، معتدل و در اوّل ، خشك و مفتّح و مسهل و مقىء و محلّل اورام باطن و ظاهر و بالخاصية ، مبهى و چون تا سه هفته از آن بنوشند جهت استسقاء مجرب دانستهاند وجهت عسر البول و تقطير البول و ضعف گرده و التهاب احشاء و يرقان و رفع سموم و تبها ، مفيد و مصلح آن در هيجان قى ، نمك و عسل است و اكتحال او با شكر به جهت جرب ، نافع .
قدر شربتش دو درهم است و تخم برّى او را چون به قدر سه مثقال و نيم در نود مثقال آب بجوشانند تا به نصف رسد ، آشاميدن آب او را جهت اخراج مشيمه ، به غايت مجرب يافتهاند .
[ 4182 ]
قطف بحرى :
نباتى است شبيه به عوسج و بى خار و برگش شبيه به برگ زيتون و از آن درشت تر و با اندك شورى و در ساحل دريا و شوره زار مىرويد و آنچه در شام ، ملوخ نامند ، بهترين اقسام قطف است و نزد بعضى قطف برّى ، ملوخيا است .
گرم و تر و مولد شير و منى و محرِّك باه و بيخش به قدر دو درهم جهت احتباس بول و رفع مغص و شكاف عضل ، مؤثر و مفيد است .
[ 4183 ]
قطاب :
غذائى است كه از خمير و روغن ، نانهاى رقيق كوچك ترتيب داده از مغز بادام و پسته و شكر و به دستور ، از سبزيهاى پخته و گوشت قيمه كرده جوف آن را مملو ساخته ، در روغن سرخ مىكنند .