تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى ) — صفحة 514

مساهمون:

ص٥١٤
هند است و شبيه به كهربا و از آ ن سست تر و سرخ‌تر و با اندك تلخى ، به خلاف كهربا و سه قسم مىباشد : زرد باطن سرخ و براق و يكى مايل به كبودى و سست و ديگر سياه و سبك و صلب و قسم اوّل بهتر است و خوب او مثل كاه ربا ، ربايندهء كاه است و قوتش تا بيست سال باقى است و از ادويهء جليل القدر است . در دوّم ، گرم و در اولِ سوم ، خشك و مجفِّف رطوبات دماغى و ساير اعضاء و قاطع بلغم معده و امعاء و مدّر بول و حيض و حابس نزف الدم جميع اعضاء و نفث الدم و قاتل كرم معده و امعاء و اسهال دموى و جهت استرخاى عصب و بواسير و خفقان و ربو و ضيق النفس بلغمى و تب نائبه و اسهال مزمن و سپرز و مداومت او با سكنجبين جهت رفع فربهى ، مجرب و مانع عرق و حافظ قوت زورگران و مسقط جنين و بخور او با شكر جهت قطع زكام و بواسير و سنون او جهت درد دندان و حركت آن و قروح و قطور او را جهت درد گوش و گرانى سامعه و اكتحال او جهت بياض و قرحه جلاى آثار و سلاق ، مجرب و ذرور او جهت التيام جراحات و جوشانيدهء او را با روغن بادام به حدى كه به قوام آيد جهت شقاق هر عضوى مجرب دانسته‌اند و با شكر و كبريت و قطران جهت قوبا ، مجرب . مضر گرده و مصلحش صمغ عربى . و شربتش يك درهم و بدلش مثل و نصف او كهربا و ربع او ساذج است . روغن او كه معروف به دهن الصوابى است جهت قوبا و رفع آثار و التيام جراحات و اورام مقعد و نواصير غائره و جرب كهنه ، بىعديل است و طريق آن است كه سندروس را سائيده با روغن زيتون يا روغن تخم كتان به آتش نرم در عرض دو هفته به قوام آورند و بايد رايحه او به حامله نرسد كه مسقط جنين ، بلكه قاتل حامله است . [ 2977 ]

سنديريطس :

اسم يونانى و به معنى شبيه الحديد است و به سريانى سميقا گويند و آن ، گياهى است ربيعى . قسمى را برگ شبيه به برگ بلوط و خشن و شاخه‌ها ، مربع و به قدر شبرى و در اطراف او چيزى كروى و در آن ، تخم سياه و منبت او سنگلاخها ست . قسمى را شاخه‌ها به قدر دو ذرع و برگش شبيه به برگ سرخس و كثير العدد و از دو جانب شاخ روييده و در انتهاى جانب شاخ ، شعبه‌هاى دراز باريك و در اطراف او اشيائى مستدير كروى و در آن ، تخمى شبيه به تخم چغندر و از آن مدورتر و صلب . قسمى را